Langs de Elbe

Van Hamburg naar bron van de Elbe in Tsjechië

Elberadweg

Proloog

In de categorie bronnen van de rivier mag de Elbe natuurlijk niet ontbreken. Sterker nog op een site zoals Fietskriebels, moet Duitslands’ meest geliefde ‘flussradweg’ voorkomen. Van de bron van de Elbe in het Reuzengebergte tot aan de monding in de Noordzee legt de rivier een afstand van ruim 1.100 kilometer af. Daar de fietsroute niet altijd precies de oevers volgt, heeft de Elberadweg een lengte van ca. 1.270 kilometer. En dat betekent dat de sportieve fietser minimaal er 2 weken over doet. Gezien het voornamelijk vlakke traject is dat haalbaar en als je naar de bron fietst heb je doorgaans ook de wind in de rug.

Maar het is natuurlijk geen ‘must’ om in Tsjechië de bron te halen. Je kunt ook eerder afslaan, bijvoorbeeld naar Berlijn (langs de Havel), of naar Leipzig met de trein terug, of bij Dresden via het fietspad van de R1 terug naar Arnhem.

De route bestaat uit 4 trajecten:

  • van de monding in Cuxhafen tot Hamburg (~120 km)
  • van Hamburg tot Maagdenburg (~370 km)
  • van Maagdenburg naar Dresden (~250 km)
  • van Dresden naar de bron (~450km)

In de zomer van 2020 fietste ik naar Praag vanaf Hamburg langs de Elbe tot Melnik. (Klik hier voor de pagina Hamburg – Praag) De betreffende dagboekberichten vind je hieronder ‘Van dag tot dag.’

De afstand Hamburg naar de bron bij Špindlerův Mlýn (Spindlermühle) is 1.100 km

Korte omschrijving van de route

Zoals gezegd gaat de beschrijving van noord naar zuid, dus naar de bron stroomopwaarts. De benedenloop is in maritieme sfeer. De rivier is breed, met zandstranden en achter de dijken fruitbomen. Glückstadt en Stade zijn de twee hoogtepunten voordat metropool Hamburg wordt bereikt. Aan beide zijden is er een route, met een pont kun je wisselen, bijvoorbeeld tussen Wischhafen naar Glückstadt.

stadhuis Hamburg

Ze zijn spaarzaam: een fietstocht die midden in het centrum van een wereldstad begint of eindigt, of die dwars door de stad loopt. De Hanzestad Hamburg biedt deze mogelijkheid. Bij de haven, met zijn grootstedelijke en historische flair, eindigt het maritieme landschap van de benedenloop van de Elbe. In Buxtehude herkent men al gauw de oude Hanze-tradities, die de stad met Hamburg en veel andere steden gemeen heeft.

Het tweede traject gaat van Hamburg naar Maagdenburg. Onder Hamburg kan weer worden gekozen voor de linker (kleingronden)- of rechteroever (steilen hellingen). Langs de hoge oever tussen Geesthacht en Lauenburg heb je een prachtig uitzicht over de kleipolders. In Lauenburg begint het UNESCO Biosfeerreservaat Flusslandschaft Elbe dat zich uitstrekt over een lengte van 400 km en dat gekenmerkt wordt door dunbevolkte gebieden en een indrukwekkende dierenwereld. Historisch gezien heeft de scheepvaart haar stempel gedrukt op dit deel van de Elbe, dat gekenmerkt wordt door zijn waterrijke uiterwaarden. 

De Elberadweg is goed bewegwijzerd met het ‘e’ symbool en loopt voor 80% op eigen (overwegend geasfalteerd) fietspad

Net na Havelberg kronkelt de Elbe door een streek waarin de rivier decennialang niet alleen de grensrivier tussen Duitse deelstaten vormde, maar ook tussen Oost- en West-Duitsland. De weilanden en bossen in de dunbevolkte streek vormen de leefwereld voor vele bedreigde dier- en plantensoorten. Naar Tangermünde, in het noorden van Saksen-Anhalt is het mogelijk om – deels over middeleeuwse handelsroutes – per fiets de sporen van de Hanze te volgen. Geen andere streek in Europa heeft zo´n hoge concentratie van Hanzesteden en kan nog steeds trots zijn op tal van bouwwerken die herinneren aan de middeleeuwse samenwerking tussen steden.

Het traject tussen Tangermünde en Maagdenburg wordt gekenmerkt door de ongerepte natuur, inclusief ooievaarts en bevers. Voor de poorten van Maagdenburg ligt het grootste waterwegkundige bouwcomplex van Europa. Op het ‘wasserstrassenkreuz Magdeburg’ kruisen de twee belangrijkste Noord-Duitse waterwegen elkaar. De Elbe en het Middellandkanaal. naast machtige sluizen en een scheepslift, is vooral de 918 meter lange trogbrug indrukwekkend.

 de Slotkerk, waar Luther zijn 95 stellingen aan de deur zou hebben genageld

Traject 3 gaat naar Dresden. O.a. over Dressau en Wittenberg, en dus maken we kennis met de plekken waar de Reformatie plaatsvond, moderne kunst bewonderen en genieten van een prachtig tuinlandschap – dit alles is mogelijk op dit boeiende deel van de Elberadweg. De volgende 150 km met kleine dorpjes met landbouw zien we na Riesa de eerst wijnbergen. Naar Meissen, waar wijndruiven gedijen; de Elberadweg komt nu langs de Sächsischen Weinstrasse. Dresden, de hoofdstad van Saksen komt in zicht. Dresden is een van hoogtepunten van deze route, fietsend door het historische stadscentrum met zijn Semperoper, Dresdner Zwinger, Residenzschloss en Frauenkirche.

Het laatste deel van de Elberadweg: De Sächsische Schweiz (Saksisch Klein-Zwitserland) is niet alleen een paradijs voor fietsers, maar ook voor wandelaars. Een uitgekiende route, steeds vlak langs het water, voert naar adembenemende uitzichten en door diepe kloven. Het nationale park Sächsische Schweiz is het enige nationale park in Duitsland met rotsformaties als zwaartepunt . 

Zicht op de Albrechtsburg Meissen

Na Bad Schandau, het oudste kuuroord van de Sächsische Schweiz, de grens over. Het indrukwekkende rotslandschap van Boheems Zwitserland strekt zich uit langs de Elbe, tot vlakbij de stad Děčín (met zijn indrukwekkende slot). Je fietst door de regionale hoofdstad Ústí nad Labem, voorbij aan burcht Schreckenstein. Aansluitend kom je door de lus die de rivier maakt en door het dal van de Elbe. Het dal wordt breder als je de Poort van Bohemen bent gepasseerd. Het oude historische centrum van Litoměřice is beslist een van de hoogtepunten.

De fietsroute loopt door een vruchtbaar landschap in de lagere delen aan de Elbe, deels omzoomd door wijnbergen en kastelen. In het vlakke deel van het Boheemse Elbe-landschap loopt de route van Mělník door vruchtbare weidegebieden en loofbossen, door historische steden, zoals de bedevaartplaats Brandýs nad Labem-Stará Boleslav, richting Čelákovice. Een bezoek aan Praag is mogelijk. Je bent er dichtbij, de omweg van 80 km voert langs de Moldau. Maar dat is voor nu niet het doel.

We komen verder en rijden door Poděbrady. Hier vinden we een van de bekende geneeskrachtige baden in Tsjechië. En nog verder: de historische steden zoals Nymburk en Kolín met hun middeleeuwse stadsmuren en Joodse wijken. In Kolín kruisen de Elberadweg en de EuroVelo 4 Route elkaar.

Het slotoffensief, naar het Reuzengebergte. Hradec Králové is de belangrijkste stad in het voorland van het Reuzengebergte. De route van deze koningsstad naar Vrchlabí is een spannende mix van ongerepte natuur en plaatsen die een belangrijke rol hebben gespeeld in de Tsjechische geschiedenis. De officiële bewegwijzering van de Elberadweg eindigt in Vrchlabí. De bron van de Elbe, die zich op een hoogte van 1386 meter in het Reuzengebergte bevindt, is goed bereikbaar met de fietsbus en stoeltjeslift.

Hoogtepunten

  • Glückstadt: In 1617  opgericht door de Deense koning Christiaan IV in de stijl van de Italiaanse renaissance. Nu staat Glückstadt vooral bekend om zijn culinaire specialiteiten als de Glückstädter haring en culturele evenementen als de ‘Matjeswochen’
  • Stade: het economische en culturele centrum van de vakantieregio Altes Land aan de Elbe, lokt met zorgvuldig gerestaureerde vakwerkhuizen. Gezellige straatjes nodigen uit tot slenteren om het historische centrum te verkennen
  • Hamburg: biedt een keur aan culturele hoogtepunten
  • De 800-jaar oude schippersstad Lauenburg (Elbe) is de zuidelijkste stad van Sleeswijk-Holstein. Bezienswaardig is het schilderachtige centrum met zijn nostalgische, scheve vakwerkhuisjes, het scheepvaartmuseum en de imposante Maria-Magdalenakerk uit 1227
  • Maagdenburg is de stad van uitvinders, technici, geleerden en studenten. Het heeft een unieke cultuur, architectuur en natuur. Maagdenburg was in de middeleeuwen een van de belangrijkste steden van het Heilige Roomse Rijk. Keizer Otto I had er zijn keizerlijke palts en stichtte er een bisdom, dat nog tijdens zijn leven werd verheven tot aartsbisdom Maagdenburg en dat een belangrijk steunpunt was tegen de heidense Slaven. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de stad nogmaals vrijwel geheel verwoest. Na de laatste wereldoorlog behoorde de stad van 1949-1990 tot de DDR en werd er maar weinig hersteld van het oorspronkelijke stadsbeeld. De dom werd wel gerestaureerd
  • In Dessau, de Bauhaus-stad, valt er heel wat te ontdekken
  • Wittenberg met de toevoeging Lutherstadt, naar de reformator Maarten Luther, dateert uit 1922. De relatief kleine stad dankt haar bekendheid aan het feit dat ze vaak beschouwd wordt als de plaats waar de Reformatie begonnen is. In de stad bevinden zich onder meer de Slotkerk, waar Luther zijn 95 stellingen aan de deur zou hebben genageld
  • Belgern: links van het stadhuis staat een 6 meter hoge Roland-figuur. Hij werd in 1610 uit steen uitgehouwen en staat voor rechtspraak, markt- en muntrecht
  • Dresden: er is veel te vinden over de historie en belangrijkheid van deze stad. Ik noem hier enkel: de Altmarkt  het is een van de belangrijkste pleinen in Dresden. Het is ongeveer 100 bij 130 meter en is gelegen bij de Wilsdrufferweg. Het meest opvallende gebouw aan de Altmarkt is de 92 meter hoge Kreuzkirche.
  • Pirna is een prachtige gerestaureerde stad met veel gebouwen uit de renaissance
  • Mělník: de koningstad met barokkasteel is een belangrijk wijncentrum aan de Elbe-Moldau samenvloeiing
  • Brandýs nad Labem-Stará Boleslav: Belangrijke bedevaartstad in Midden-Bohemen, met renaissance slot en modderbad
  • Kleine stad Čelákovice met burcht en burchtmuur in het Boheemse Elbland
  • De badplaats Poděbrady werd onder de regering van koning Georg van Podiebrad bekend. Een wandeling door het kuurpark met de mineraalbron is een must
  • Kolín: met haar St. Bartholomäus Dom, synagoge en joodse kerkhof is het middelpunt van de regio.
De Gouden Ridder Dresden

Van dag tot dag

In de fietszomer van 2020 is de Elberadweg gereden van Hamburg – Praag. Hieronder staan de dagboekberichten uit deze tocht.

Lees verder hoe de reis naar Nederland verloopt Terugfietsen vanuit Praag

Epiloog

Plussen en Minnen

De Statistieken

Zwaarte

Bronvermelding

de route heeft een goede en uitgebreide website in het Nederlands

Oversteek van de Elbe bij Coswig op weg naar Berlijn Klik hier voor de pagina naar Berlijn

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: