ROUTEGIDS · NEDERLAND & DUITSLAND
Internationale Dollard Route
Een fietsweek tussen Groningen en Oost-Friesland. Langs dijken, wierdedorpen, borgen en havens, met het water steeds dichtbij.
ca. 354 km
doorgaande fietsroute · exclusief zijroutes
7 fietsetappes
circa 39–59 km · bootverbindingen apart plannen
2 landen
Groningen, Oost-Friesland en het Emsland
Fietsen waar de grens even uit beeld verdwijnt
Je fietst langs een dijk, kijkt uit over het water en ziet aan de overkant het land waar je later misschien zelf rijdt. Nederlandse wierdedorpen en Duitse havenstadjes wisselen elkaar af. Je komt langs borgen, oude sluizen en plekken waar het landschap vooral uit lucht lijkt te bestaan. De Internationale Dollard Route verbindt beide kanten van de grens tot een meerdaagse fietsreis. Met onderweg de mogelijkheid om de fiets even aan boord te zetten.
Voor een grensoverschrijdende fietsvakantie hoef je niet ver van huis. Juist de afwisseling maakt deze route aantrekkelijk: een havenwandeling in Leer, de ruimte van het Oldambt, een pauze bij een Groningse borg en daarna weer verder langs het water.
Van toeristisch idee naar een complete fietsreis
De route werd op 2 augustus 1996 geopend als gezamenlijk initiatief van Duitse en Nederlandse gemeenten. Het oorspronkelijke rondje van ongeveer 180 kilometer groeide volgens de routeorganisatie uit tot circa 354 kilometer. In 2024 en 2025 kwam er ongeveer 54 kilometer bij in Midden-Groningen en Het Hogeland. Daardoor krijgt ook het Groningse binnenland meer ruimte in de tocht.
Het dertigjarig bestaan in 2026 is een mooie aanleiding om de route te ontdekken. Zelfs de naam vertelt iets over de samenwerking: waar men in Duitsland doorgaans Dollart schrijft, kozen de oprichters voor de Nederlandse schrijfwijze Dollard.
Het routevoorstel
Gebruik Leer als vertrekpunt voor onderstaande indeling, of kies een andere plaats die bij je reis past. Het voorstel van de routeorganisatie telt zeven fietsetappes. Reken extra tijd voor de verbinding tussen Eemshaven en Emden, eventuele eilanddagen en bezoeken onderweg. Zeven fietsetappes betekenen dus niet automatisch zeven reisdagen.
Havens en grensland
Van Leer via Weener en Papenburg naar Bad Nieuweschans. Oude havens, veenkanalen en scheepsbouw geven de eerste dagen een maritiem karakter.
Dollard en Oldambt
Weidse akkers, dijken en historische boerderijen. Bij Nieuwe Statenzijl kun je de fiets laten staan voor een wandeling naar vogelkijkhut de Kiekkaaste.
Wierden en borgen
Via Slochteren, Appingedam en Het Hogeland ontdek je het Groningse binnenland. Houd tijd over voor de Fraeylemaborg, Winsum en de Menkemaborg.
Routekenmerken
Ondergrond
Volgens de routeorganisatie vrijwel geheel verhard of met een watergebonden wegdek. Dat laatste is halfverhard en kan bij nat weer zachter zijn. Tussen Holwierde en Oosterwijdwerd ligt een smal onverhard pad door een weiland.
Inspanning
Het open landschap maakt wind een belangrijke factor in je dagplanning. Met bagage kan tegenwind de etappe zwaarder maken dan de afstand doet vermoeden. Houd ruimte voor pauzes en een kortere dag.
Fiets en bagage
Een vakantiefiets, trekkingfiets of e-bike met banden die ook halfverharding aankunnen ligt voor de hand. Bekijk vooraf een alternatief als je het smalle weilandpad liever vermijdt.
Etappes: een voorstel voor jouw fietsreis
De onderstaande afstanden komen uit de overzichtstabel van de aangeleverde routebeschrijving. Het zijn richtafstanden: routevarianten, omleidingen en de ligging van je overnachting kunnen extra kilometers geven.
| Etappe | Traject | Richtafstand | Onderweg |
|---|---|---|---|
| 1 | Leer – Bad Nieuweschans | ca. 57 km | Oude havens in Leer en Weener, scheepsbouw in Papenburg en via Bunde naar de grens. |
| 2 | Bad Nieuweschans – Termunterzijl | ca. 59 km | Het Oldambt en de Dollardkust. Kies rond Winschoten de hoofdroute of de variant via Blauwestad. |
| 3 | Termunterzijl – Hoogezand | ca. 52 km | Via Siddeburen en Slochteren, met de Fraeylemaborg, naar Zuidbroek en Sappemeer. |
| 4 | Hoogezand – Delfzijl | ca. 39 km | Via Kolham, het waterrijke ’t Roegwold en het Schildmeer naar de Hangende Keukens van Appingedam. |
| 5 | Delfzijl – Winsum | ca. 41 km | Wierdedorpen, oude kerken, Middelstum en Onderdendam. Let op het onverharde weilandpad. |
| 6 | Winsum – Eemshaven | ca. 49 km | Het Hogeland, Warffum en Uithuizen met de Menkemaborg, richting de veerhaven. |
| 7 | Emden – Leer | ca. 57 km | Via Petkum en de oversteek naar Ditzum, daarna langs Jemgum en Bingum terug naar Leer. |
Tussen etappe 6 en 7: ruimte voor de boot
Na de etappe naar Eemshaven kun je overvaren naar Borkum. Verken het eiland op de fiets en vaar vervolgens door naar Emden, waar je de volgende fietsdag de route vervolgt. Je kunt ook meerdere dagen op Borkum blijven; de routeorganisatie biedt hiervoor reizen met bagagevervoer aan. De eilandtocht is een extra uitstap en heeft geen eigen routebewegwijzering. Gebruik de aparte aanbevolen GPS-track voor Borkum. Stem beide overtochten vooraf op elkaar af en houd voldoende tijd tussen aankomst en vertrek.
Fietsen en varen
De boot geeft deze route een eigen karakter. Het passagiersschip Dollard verbindt op geselecteerde vaardagen Ditzum, Emden en Delfzijl. Daarnaast zijn er op de routekaart verbindingen tussen Eemshaven, Borkum en Emden te zien. Ook de oversteek Petkum–Ditzum speelt een rol in het etappevoorstel.
Stem je fietsdagen af op de vaartijden en controleer fietsvervoer, reserveren, vertrekhavens en tarieven. De routeorganisatie heeft op 29 oktober 2026 bevestigd dat de tijden en prijzen op de gelinkte pagina van de MS Dollard al voor 2027 gelden. Controleer ze opnieuw voordat je boekt. Voor de overtochten naar en van Borkum raadpleeg je de afzonderlijke verbindingen. Je kunt de route ook inkorten met een veerboot, delen overslaan of met het knooppuntensysteem een eigen variant maken.
Praktisch onderweg
Gebruik de actuele digitale route van de routeorganisatie. Volgens Ulrich Schmunkamp ontbreken de nieuwe trajecten nog in het beschikbare gedrukte kaartmateriaal. Er zijn ook varianten rond de Dollard en het Oldambtmeer.
Overnachten en rust
Kies je overnachtingsplaatsen op basis van je eigen dagafstand en de bootverbindingen. De organisatie biedt ook reizen met of zonder bagagevervoer aan. Nieuwe natuurrustplaatsen in Leer en Ditzum zijn volgens de organisatie al bruikbaar; bij de Heemtuin in Nederland is een rustplaats in ontwikkeling.
Bereikbaarheid
Bekijk voor de gekozen startplaats de actuele treinverbinding en voorwaarden voor fietsvervoer. Over het mogelijke combiticket voor trein en fiets is nog geen concreet besluit bekend. Neem dit daarom nog niet mee als boekbare optie.
Kaart en GPX
De doorgaande fietsroute is volgens de routeorganisatie circa 354 kilometer lang, zonder zijroutes. De op 29 oktober 2026 aangeleverde correcte hoofdtrack meet ongeveer 397 kilometer, doordat ook trajecten over water in het GPX-bestand zijn opgenomen. Dat zijn bootverbindingen: je fietst dus geen 397 kilometer. Een navigatie-app kan die totale trackafstand wel tonen. Borkum heeft daarnaast een aparte aanbevolen eilandtrack; die tocht is niet bewegwijzerd.
Past deze route bij jou?
Deze route past bij fietsers die een grensoverschrijdende vakantie zoeken met overzichtelijke fietsdagen en veel mogelijkheden om onderweg rond te kijken. Havens en musea, kleine dorpen en uitgestrekt land wisselen elkaar af. Wie graag doorrijdt, kan etappes combineren; wie elke dag iets wil bezoeken, neemt meer tijd.
De Internationale Dollard Route laat zien dat je dichtbij huis toch echt op reis kunt zijn. Een andere taal op het terras, een andere haven aan de horizon en de fiets een keer aan boord: het zijn kleine overgangen die samen een vakantie maken.
Verder fietsen: via de Ems naar de Dollard
Langs Ems en Lippe als aanloop of vervolg
Wil je naar de Dollard toe fietsen of na je rondreis verder rijden? De routegids Langs Ems en Lippe beschrijft mijn tocht van Zevenaar via de Römer-Lippe-Route en de EmsRadweg naar Bad Nieuweschans. Het noordelijke deel komt via Meppen, Papenburg en Weener in dezelfde grensstreek uit. Bij Bad Nieuweschans kun je aansluiten op de Dollard Route.
Zo maak je van de Dollard Route een onderdeel van een langere fietsvakantie. Volg de Ems noordwaarts als aanloop, of rijd het traject in omgekeerde richting als vervolg naar het zuiden. Je hoeft daarvoor niet de volledige combinatie met de Lippe te fietsen: kies het deel dat bij jouw reis past en stem de GPX-tracks bij het aansluitpunt op elkaar af.
Bekijk ook: meer fietsen in het noorden
Rondje Groningen
Een rondreis vanuit de stad Groningen langs de provinciegrenzen. Van Westerwolde en het Oldambt naar de Eemsdelta, de waddenkust en het Westerkwartier. Een idee als je de provincie uitgebreider wilt ontdekken.
De Noordelijke Driehoek
Mijn rondreis vanuit Zwolle via Friesland naar de waddenkust en terug door Groningen en Drenthe. Het traject langs Delfzijl en Bad Nieuweschans biedt herkenningspunten voor wie meer van Noord-Nederland wil combineren met de Dollardregio.
Bronnen: Internationale Dollard Route e.V., de aangeleverde etappebeschrijving en de toelichting van Ulrich Schmunkamp van 22, 28 en 29 oktober 2026. Routekaart: Internationale Dollard Route e.V. Foto’s Menkemaborg, Appingedam, Nieuwe Statenzijl, Papenburg, Delfzijl en Verdronken Houwingaham: Henrik Kos / FietsKriebels. Deze routegids is samengesteld als route-inspiratie en is geen eigen gereden reisverslag. Controleer actuele routewijzigingen en bootverbindingen voor vertrek.
Aanvullingen of een feitelijke correctie? Laat het FietsKriebels weten, zodat deze routepagina actueel blijft.