In ’t Kort:
Fietsen langs de ruggengraat van Nederland
Proloog
Het Pieterpad is tussen 1978 en 1983 bedacht, gelopen en beschreven door de vriendinnen Toos Goorhuis-Tjalsma uit Tilburg en Bertje Jens uit Groningen. Geïnspireerd door een wandeltocht in het Zwarte Woud vonden ze dat ook Nederland een serieus langeafstandspad verdiende. En zo geschiedde.
Nu lopen vele wandelaars het Pieterpad vanuit het Groningse Pieterburen naar de Limburgse heuvel de Sint Pietersberg. Uiteraard kwam er al snel een evenknie bij: het Fietserspad, want ook tourfietsers houden van lange afstandsroutes. Evenwijdig aan dit lange afstand wandelpad maakte Ad Snelderwaard een route via het fietsknooppunten netwerk. Een mooie route om in de herfst te rijden, zo vonden wij…
Fietsen langs het Pieterpad is verdeeld in 6 etappes
Er bestaan dus twee fietsroutes die de wandelroute volgen. Ik heb beide routes naast elkaar gelegd en de conclusie is dat ze grotendeels hetzelfde parcours volgen. Opvallend is dat in Limburg de meeste opvallende afwijkingen zijn. Zo gaat het Pieterfietspad via Valkenburg naar Maastricht. De route die ik volgde is van Ad Snelderwaard en maakt gebruik van het fietsknooppuntennetwerk. Het Pieterfietspad is 57 km langer.
- Globaal kun je de route als volgt indelen:
- etappe 1: Pieterburen – Rolde (70 km)
- etappe 2: naar Hardenberg (80 km)
- etappe 3: naar Holten (65 km)
- etappe 4: naar Zeddam (75 km)
- etappe 5: naar Maashees (80 km)
- etappe 6: naar Sint Odiliënberg (80 km)
- etappe 7: naar Maastricht (70 km)
- Rekening houdend met reisdagen reed ik de route als volgt:
- etappe 1 via Winsum en Pieterburen naar Garnwerd (15 km)
- etappe 2 naar Sleen (100 km)
- etappe 3 naar Hellendoorn (95 km)
- etappe 4 naar Braamt (90 km)
- etappe 5 naar Vierlingsbeek/Maashees (85 km)
- etappe 6 naar Sittard (115 km)
- etappe 7 naar Maastricht (45 km)
De afstand Pieterburen naar Pietersberg Maastricht is 520 km
Korte omschrijving van de etappes en de route
Etappe 1 en 2
Wierden, de Drentse AA en het Hart van Drenthe
De route start in Pieterburen. In Winsum, waar ook het treinstation is, weken we iets af voor het overnachtingsadres in Wetsinge. Het is een klein uurtje rijden in het Groningse laagland.
Door de stad Groningen, langs het Paterswoldermeer rijden we steeds meer in bebost gebied. Het Ballooërveld net voor Rolde is een mooi natuurgebied met veel geschiedenis. Rolde is een plaats waar je even kunt lunchen. Een oude handelsplaats tussen Groningen en Coevorden. Het laatste stuk van de route richting Sleen gaat door het Sleenerzand. Een bebost gebied om het stuifzand tegen te gaan.
Met een hoogtewinst van 316 meter kost deze route enige inspanning.
Gereden: oktober 2024
Etappe 3
Drentse platteland, de Overijsselse Vecht en de Lemelerberg
Op het hoogteprofiel is zowel het Vechtdal als de Lemelerberg goed te zien. Coevorden is de eerste grote plaats op dit traject. De stad is leuk om te bezoeken. Hierna komen we in Overijssel, langs Gramsbergen naar Hardenberg. In Rheeze zie je de karakteristieke boerderijen bedekt met riet op de gevels. Open gebied en bossen wisselen elkaar af. Weilanden en stukjes bos richting Ommen. Daarna is het klimmen over de Archemer- en Lemelerberg. Een van de mooiste stukken Nederland en in een vloeiende rit arriveer je in Hellendoorn.
Dit traject is niet licht, maar wel gemakkelijk.
Etappe 4
Sallandse Heuvelrug, Holterberg, de Graafschap
Vanaf Hellendoorn fiets je dalend en door het bos naar Nijverdal. Via het centrum richting het Nationale Park Sallandse Heuvelrug. Kilometerslang over de heide, over de Holterberg en langs de kubussen van het Wereldtijdpad naar Holten. Na het dorp wordt het landschap weer open en dalen we de Achterhoek in. Hier kom je langs enige kastelen (Vorden) en landhuizen. Het is afwisselend door oude eiken- en beukenlanen, weilanden, boerderijen en akkers. Het zuidelijke gedeelte van deze route gaat lichtglooiend om Doetinchem heen.
Dit traject is over het algemeen licht en gemakkelijk.
Etappe 5
Door Montferland, over de Rijn naar Berg en Dal
De route begint direct met een forse klim in Zeddam. Via een stukje Duitsland bij Elten steken we de Rijn over naar Millingen. De dienstregeling van dit voet- en fietsveer heeft vooral buiten het seizoen geen hoge frequentie.
Het fietspad is eerst na Millingen minder goed langs de Waal. Maar het uitzicht vanaf de dijk is prachtig. Het Rijk van Nijmegen ligt voor je. Zuidwaarts komen we nu over de Groesbeekse stuwwal. Mede door deze heuvels moeten we enige inspanning leveren. Bij Afferden tref je de tweede pont die frequent vaart en even later fietsen in de Maasduinen, het Maasheggengebied.
Etappe 6
Midden Limburg
Een lange route omdat we vanuit Maastricht nog terug moeten naar huis. Het aantal hoogtemeters voor en naar Sittard valt nog mee; de afstand is daarom goed te doen. Meerlo en bedevaartsplaats Tienray zijn mooi in de route opgenomen. Ook Venlo, maar is veel drukker. Je fietst over de Maasboulevard naar het oude centrum en door de winkelstraten. Ten zuiden van Venlo naar Swalmen toe rijd je deels door Duitsland. De route loopt strak op de grens langs een strategische linie. Hier ligt de Maas-Roer-stelling en op de Prinsendijk zie je bunkers e.d. Een stukje later kom je langs Kasteel Hillenraad en gaat de route deels over het Nationaal Park Meinweg. Het laatste stukje gaat door het smalste stukje van Nederland. Het voert langs de basiliek van Sint Odiliënberg en oude kloosters en eindigt in Sittard. Het is een deels onverharde route over het wandelpad met klimmetjes en over smalle bospaden.
Etappe 7
Mergel en Heiligen
Het Limburgse Heuvelland is manifest aanwezig. Glooiend, snelstromende beken en heiligen. Direct na het mooie Sittard ontmoet je Sint Rosa bovenop de Kollenberg. Ook op de klim ben je omringt door beelden en kapellen. Dit zijn zogenoemde voetvallen. We fietsen via Sint Gerlach, een dorp met een kloosterkerk en kasteel. We rijden aan de rand van het Geuldal. Je passeert een aantal grotingangen in natuurgebied De Dellen. Via de ‘groene loper’ bereiken we de Maas en Maastricht. De route gaat via het centrum naar de Sint Pietersberg.
Het zal je niet verbazen dat deze etappe de zwaarste is. Met zwaartecoëfficiënt 8 is dit een gemiddeld inspannende etappe.
Hoogtepunten
Onderstaande lijst is opgesteld. Het is niet met de intentie om volledig te zijn. Het dient om je een indruk te geven van de bezienswaardigheden op of bij de route.
- Groningen: over de stad valt genoeg te vertellen en te zien, bezoek het centrum met de Grote Markt en de Martinitoren. Ook het Forum is een bezoek waard.
- Hondsrug: een smalle lange rug van Groningen tot Emmen. Het is geen stuwwal maar een megaflute. Gemiddeld is de rug 20 meter hoog
- Coevorden: gegroeid door de ligging tussen Groningen en Münster met op de Markt het beeld van de Ganzenhoedster. Deze verwijst naar de tijd dat ganzen naar de stad werden gedreven en hier werden verkocht om uiteindelijk te eindigen in Engeland als Kerstdiner.
- Stuw in de Vecht bij Junne: het fietspad gaat over de stuw heen en hier zie je goed het hoogteverschil. Ondiepe vaartuigen kunnen door de sluis en vissen worden gelokt en ‘geschut’ zodat o.a. zeeforel stroomopwaarts kan paaien.
- Kasteel Vorden: sinds 1315 een kasteel met dikke muren en kleine ramen. Een gracht eromheen maakte het af. Vele adellijke geslachten hebben er gewoond. Nadat het als gemeentehuis had gefungeerd is het nu weer in particuliere handen. Er is een restaurant en het is open voor bezichtiging.
- Grafelijke Korenmolen in Zeddam is de oudste molen van Nederland. Gebouwd rond 1440
- Tienray: met een rijke historie staat er nu een Lourdes grot in de kerk en het wordt mede door wonderbaarlijke genezingen Klein Lourdes genoemd.
- Venlo: is een stad met allure. In 1481 werd het een Hanzestad. Ondanks de strijd in de Tweede Wereldoorlog zijn er veel monumenten overeind gebleven. Zoals de Grote of Sint Martinuskerk en het huis aan de Markt.
- Prinsendijk: is een bijzonder pad om 5 redenen: ten eerste omdat het de geologische grens is van het hoogteterras, ten tweede onderdeel was van het door de Romeinen aangelegde heirbaan Aken-Xanten. Drie: onderdeel is van de in 1944 aangelegde Maas-Roerstelling en van de Nederlandse grens. Tenslotte is het gewoon een mooi pad.
- Sittard; al in 1243 stadsrechten en de oudste monumenten zijn de Petrus Kerk en de Sint Michielskerk, maar er zijn ook veel kloosters, poorten en stadswallen. Een monumentaal decor dat je ook op de Markt ziet.
- Sint Rosakapel op de Kollenberg: de berg is een beboste heuvel, de noordelijkste uitloper van de Ardennen. Op de top staat de kapel en langs het steile pad omhoog tussen Sittard en de kapel staan 7 voetvallen. Gelovigen onderweg naar de kapel kunnen hier op hun knieën vallen om te bidden.
- Sint Pietersberg: bestaat uit een plateau die uit mergel bestaat. Een enorme groeve in de berg is ontstaan door mergelwinning, die onlangs is gestopt. Er is een uitkijkplatform en links hiervan is het einde van de Pieterpad.
Van dag tot dag
D.m.v. het fietsdagboek
Er zijn geen dagboekberichten geschreven tijdens de fietstocht
Was Getekend
Vorige week maakten het duo Kos & Kriek een mooie herfsttocht. In een week fietsten we van noord naar zuid, van Pieterburen naar de Sint Pietersberg. Ik stuurde op deze tocht geen fietsdagboekberichten de wereld in. Iets wat ik, als ik alleen fiets, leuk vind om te doen. Om de belevenissen onderweg en het beleven…
Epiloog
Plussen en Minnen
Ik heb bewust gekozen om langs het Pieterpad te fietsen en zo min mogelijk daarop. Toch is het leuk om te zien dat deze route ook over het wandelpad gaat. Maar voor het overgrote deel maakt de route gebruik van het fietsknooppunten-netwerk. Ook als het over het wandelpad gaat. Het pad is dan voldoende verhard. Toch komt het ook voor dat de route afwijkt van het fietsknooppunten-netwerk. Twee minpunten zijn dan aan de orde: Ten eerste wordt het volgen van de route moeilijker. Een GPX biedt dan uitkomst. Het tweede minpunt kan je niet omzeilen; we kwamen op de route veel minder goed begaanbare paden tegen. Met name als het veel geregend had. Het is geen ramp, maar iets waar je bewust van moet zijn. Op een stuk doorkruis je zelfs een MTB-track.
Deze route gaat van noord naar zuid, of omgekeerd langs het oosten van het land. Afwisselend het gezicht op de omgeving. Tussen de weidse uitzichten in het noorden en het Limburgse heuvelland is er genoeg te zien. Voor wie het nog niet kent is Oost Nederland verrassend vol variatie.
Doordat regelmatig door dorpen en steden wordt gefietst zijn er voldoende faciliteiten. Tot slot is de windrichting nog een aandachtspunt bij het bepalen hoe je gaat rijden.
De Statistieken
Hieronder een tabel waarin o.a. opgenomen de dagelijkse hoogtemeters. Zo kun je zien welke etappes licht/zwaar zijn. Is je beeldscherm kleiner dan de tabel? Scrol dan en vergroot eventueel. Op de laatste regel zijn de totalen opgenomen. De dagelijkse hoogteprofielen vind je hiervoor bij de etappebeschrijvingen.
| Dag MS | Naar | Km | Km tot | Fiets tijd | Zwaarte- coëfficiënt | Etappe zwaarte | Gem Km/u | Overnachting |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0 | Pieterburen | |||||||
| 1 | Wetzinge | 15 | 15 | 0:54 | 5/15 0,3 | Licht- | 14,8 | Vrienden op de Fiets |
| 2 | Noord Sleen | 100 | 115 | 6:14 | 102/100 1,2 | Licht- | 16,0 | idem |
| 3 | Nijverdal | 96 | 211 | 5:41 | 102/96 1,1 | Licht- | 15,3 | idem |
| 4 | Braamt | 91 | 302 | 5:41 | 213/91 2,3 | Licht- | 15,9 | idem |
| 5 | Maashees | 84 | 386 | 5:29 | 342/84 4,1 | Licht+ | 15,3 | idem |
| 6 | Sittard | 114 | 500 | 7:13 | 206/114 1,8 | Licht- | 15,9 | idem |
| 7 | Maastricht | 46 | 546 | 3:25 | 379/46 8,2 | Gem | 13,4 | |
| totaal km: gemiddelden: | 546 | 90km /dag | 35:16 6 uur /dag | Licht- | 1.348 2,5 hm / km | 14,5 | C = camping H = hotel A = apparte- ment of studio B&B = Bed&Br. |
Zwaarte
Gemiddeld is dit een (licht en) gemakkelijke fietstocht.
Fotogalerij
Meer foto’s zijn opgenomen in de virtuele tours.
Virtuele tour
Open Street Map en GPX-route
Op aanvraag verkrijgbaar.
Bronvermelding
- uitgeverij Elmar: Ad Snelderwaard Fietsen Langs Het Pieterpad
Geef een reactie