Proeven van de 100 Cols: 534 kilometer door de Vogezen

Vierduizend kilometer fietsen door Frankrijk. Ruim tweehonderd cols en côtes. En ongeveer 70.000 hoogtemeters. De 100 Cols Tocht is niet bepaald een fietsroute die je zomaar even probeert.

Toen ik eerder met Ronald Rondeel sprak over deze grote ronde door Frankrijk, gebruikte hij een uitspraak die is blijven hangen.

Een olifant eet je op in kleine stukjes.

Ronald Rondeel

Die woorden passen mooi bij een nieuw initiatief van de Stichting Honderd Cols Tocht. Sinds september 2026 is er een volledig uitgewerkte Trial Ride: een ronde van 534 kilometer door de Vogezen. Daarmee kun je kennismaken met het karakter van de 100 Cols, zonder meteen aan de volledige tocht door Frankrijk te beginnen.

Een proefrit dus. Al is 534 kilometer met flink wat klimwerk natuurlijk niet bepaald een rondje om de kerk.

In ’t kort

• 534 kilometer door de Vogezen
• start en finish in Saverne
• 17 officiële cols en 16 andere hellingen
• 8.270 hoogtemeters volgens de rekenmethode van de organisatie
• ongeveer 12.300 hoogtemeters volgens een gebruikelijke GPS-meting
• de gereden officiële trajecten kunnen later meetellen voor de volledige 100 Cols

Het bovenste deel krijgt een eigen rol

De Trial Ride ligt in het noordelijke, bovenste deel van de grote ronde. Ronald liet weten dat dit deel tot nu toe weinig afzonderlijke aandacht kreeg. Daar is nu verandering in gekomen.

De stichting heeft de route uitgewerkt als zelfstandige ronde, compleet met een GPX-bestand en adressen voor overnachtingen. Het doel is duidelijk: meer fietsers op een toegankelijke manier laten kennismaken met de 100 Cols.

Toegankelijk betekent hier overigens niet eenvoudig. De Trial Ride is bedoeld als een serieus opwarmrondje voor wie wil ontdekken of de volledige tocht iets voor hem of haar is.

534 kilometer door de Vogezen

De ronde begint en eindigt in Saverne. De route volgt eerst 202 kilometer van het officiële 100 Cols-parcours. Daarna komt een verbindingsstuk van 71 kilometer. Tot slot voert de terugroute over 262 kilometer weer naar Saverne.

Onderweg krijg je 17 officiële cols voorgeschoteld en nog eens 16 andere beklimmingen, de zogeheten côtes. Op enkele hellingen noemt de organisatie maximale stijgingspercentages van 10, 12 en zelfs 15 procent.

Wie de Trial Ride gaat fietsen, hoeft dus niet te verwachten dat de 100 Cols is teruggebracht tot een vriendelijk kennismakingsrondje. Gelukkig maar.

Eerst vriendelijk, daarna serieus

De opbouw lijkt bewust op die van de volledige tocht. De heenweg is relatief vriendelijk. Na het verbindingsstuk wordt de terugweg duidelijk zwaarder.

Daar verschijnen bekende namen als de Grand Ballon en de Petit Ballon. Ook de Hohrodberg, Col du Calvaire en Col de la Charbonnière liggen op de route. Volgens de organisatie is juist de terugweg het zwaarst en het meest representatief voor de volledige 100 Cols.

Dat lijkt me precies wat je van een goede proefrit wilt. Niet alleen ontdekken of je een heuvel op kunt fietsen, maar ervaren hoe het voelt wanneer er dag na dag nieuwe beklimmingen voor je liggen.

Blijf je er plezier in houden? Hoe reageert je lichaam? En misschien nog belangrijker: begint die volledige 100 Cols daarna nog meer te kriebelen?

Hoeveel hoogtemeters?

Dat hangt af van hoe je telt. De Stichting Honderd Cols Tocht berekent voor de Trial Ride 8.270 hoogtemeters. Daarbij worden alleen de daadwerkelijke beklimmingen meegenomen.

Een gebruikelijke GPS-meting komt volgens de organisatie rond 12.300 hoogtemeters uit. Zo’n meting registreert ook kleine hoogteverschillen en meetruis.

Welke methode je ook kiest, één ding is duidelijk: vlak wordt het niet.

Een proefrit die later meetelt

Misschien is dit wel het slimste onderdeel van het idee. Stel dat je de Trial Ride rijdt en daarna denkt: dit smaakt naar meer. Dan zijn de kilometers over het officiële 100 Cols-parcours niet voor niets geweest.

Wanneer je later besluit de volledige tocht te rijden, mogen de al gereden officiële trajecten meetellen voor de erkenning. Bewaar daarvoor wel de GPS-registraties van je Trial Ride. De organisatie gebruikt die bestanden als bewijs van de gereden delen.

Je proefrit kan dus ongemerkt het begin worden van een veel groter fietsproject. Dat past goed bij het karakter van de 100 Cols. De volledige route hoeft niet in één vakantie te worden gereden. Je mag er meerdere reizen of zelfs meerdere jaren over doen.

De Vogezen als voorproefje

De Vogezen missen misschien de extreme hoogte van de Alpen, maar vergis je niet. De beklimmingen volgen elkaar snel op, de wegen kunnen stevig stijgen en het landschap blijft voortdurend in beweging.

Daar staat veel tegenover: bossen, rustige wegen, kleine dorpen en regelmatig dat typische uitzicht waarbij achter de ene heuvel alweer de volgende ligt.

Voor een vakantiefietser is het bepaald geen vervelende plek om uit te zoeken of het 100 Cols-virus aanslaat.

Geen kleine 100 Cols

Wat ik aantrekkelijk vind aan dit initiatief, is dat de Trial Ride de volledige tocht niet probeert na te bootsen. Je krijgt geen verkleinde versie van 4.000 kilometer, maar een stevig stuk van het echte parcours.

Dat maakt de ronde interessant voor fietsers die nieuwsgierig zijn naar de 100 Cols, maar voor wie de volledige tocht nog een te grote stap is. Een aantal dagen lang ervaar je hoe het is om over dit soort wegen te reizen, verschillende cols achter elkaar te fietsen en iedere ochtend weer te weten: vandaag gaat het opnieuw omhoog.

Daarna kun je zelf bepalen wat je ermee doet. Misschien is 534 kilometer genoeg. Misschien krijg je juist zin in meer. En misschien blijkt dat opwarmrondje achteraf gewoon het eerste hoofdstuk van een veel groter fietsverhaal te zijn.

Eerst proberen, daarna dromen

Toen ik Ronald eerder sprak, draaide ons gesprek uiteindelijk veel minder om cijfers dan ik vooraf had verwacht. Natuurlijk zijn 4.000 kilometer en 70.000 hoogtemeters indrukwekkend. Maar de aantrekkingskracht van de 100 Cols zit vooral in iets anders: langzaam reizen, stille wegen, bergen en wekenlang onderweg zijn.

En in het idee dat je iets wat aanvankelijk veel te groot lijkt toch behapbaar kunt maken. De Trial Ride maakt dat nu heel concreet.

Je hoeft vandaag niet te besluiten dat je heel Frankrijk rond gaat fietsen. Je kunt ook beginnen met 534 kilometer door de Vogezen.

Daarna zie je wel hoe groot de olifant nog lijkt.

Meer over de 100 Cols

Eerder sprak ik uitgebreid met Ronald Rondeel over zijn ervaringen met de volledige tocht, de bijzondere plekken onderweg en waarom de 100 Cols veel meer is dan alleen een verzameling bergpassen.

→ Lees ‘100 cols, één groot fietsverlangen’. Bij dat verhaal vind je ook de aflevering van De Fietsvakantie Podcast met Ronald.