LIMES I

Proloog LIMES

Ach… Het is één hoogtepunt die reis!

Aldus Paulien van Gijn. Jaren geleden hield zij op de Fiets- en Wandelbeurs een presentatie over haar fietstocht langs de Limes. Het maakte indruk. Sindsdien staat deze langste fietsroute van Europa op mijn verlanglijst. Een oude grensroute, die tot de verbeelding van velen spreekt. Waarbij je ook nog eens langs Europa’s grootste archeologische monument fietst. Het is ook dé fietsroute om voormalige Oostbloklanden te bezoeken. De Limes was ooit de noordgrens van het Romeinse Rijk. Hij loopt van de Noordzee tot de Zwarte Zee, van Katwijk tot Constanta in Roemenië.

Het fietsproject Limes

Je kunt beginnen in Katwijk aan Zee. In zo’n 150 kilometer fiets je Nederland door. Onze eerste etappe start echter in Nijmegen. De LIMES-fietsroute is met een lengte van 3.360 km goed in delen op te splitsen. Omdat er voldoende treinstations op de route liggen, kun je elk jaar weer starten waar je gestopt bent. Voor het eerste jaar kiezen wij voor een 10-daagse reis met 8 volle fietsdagen.

De afstand Katwijk naar Constanta is 3.360 km

De LIMES-route: fietsen langs de noordgrens van het Romeinse Rijk

Fiets je graag door historische landschappen, langs rivieren en over stille wegen vol verhalen? Dan is de LIMES-fietsroute een ontdekkingstocht pur sang. De route volgt de noordgrens van het oude Romeinse Rijk – de limes – van Nederland tot ver in Oost-Europa. Een grens ooit bewaakt door Romeinse soldaten, versterkt met wachttorens en castella, en nu een verrassend afwisselende fietsroute.

Traject en lengte

De Limes is UNESCO Werelderfgoed en strekt zich uit over duizenden kilometers. De fietsroute begint bij Katwijk aan Zee en gaat via Nijmegen, Xanten, Keulen, Koblenz en Regensburg. Het (eerste deel) eindigt aan de Donau en strekt zich verder uit richting de Zwarte Zee. In totaal ruim 3.000 kilometer – al wordt de route door de meeste fietsers in delen gereden.

Het eerste traject van Nijmegen naar Gunzenhausen is ideaal voor een fietsvakantie van een week tot tien dagen. Je fietst grotendeels over goed begaanbare paden. Je rijdt ook over rustige wegen. De route bevat bekende langeafstandsroutes, zoals de Rijnroute (EuroVelo 15).

Wat deze route bijzonder maakt, is de combinatie van natuur, cultuur en geschiedenis. Langs de route zijn musea, reconstructies en opgravingen te vinden. Maar ook zonder museumkaartje voel je de geschiedenis in het landschap, de plaatsnamen en de rivierloop.

Fietsbeleving en zwaarte

De LIMES-route is goed te fietsen, ook met bepakking. Het hoogteprofiel is vriendelijk in Nederland en langs de Rijn. Richting Zuid-Duitsland wordt het heuvelachtiger, met pittige klimmen en langere afdalingen. Daar wordt het landschap weidser en de wegen rustiger.

De ondergrond varieert: van glad asfalt tot fijn grind, bospaden en boerenweggetjes. Een trekkingfiets of hybride is aan te raden. Bewegwijzering is er deels, maar een goede GPX-track is essentieel.

Voor wie?

Voor liefhebbers van cultuurhistorie, rustige wegen, kleine steden en een goed glas wijn op Romeins fundament. Dit is geen snelle route van A naar B, maar een lijn vol lagen: verleden en heden in één beweging. Perfect voor wie houdt van langzaam reizen en ontdekken met zintuigen en verbeelding.

Traject 1: Nijmegen – Gunzenhausen (ca. 700 km)

Acht gevarieerde fietsdagen brengen je van Nederland naar het zuiden van Duitsland. Onderweg ontdek je dat de Romeinse grenslijn niet alleen geschiedenis is, maar ook een boeiende fietsroute. Je fietst door bossen, boomgaarden en dorpjes, via delen van de Deutsche Limes-Radweg. Uiteindelijk bereik je Gunzenhausen – het startpunt van de Raetische Limes.

Zwaarte en wegkwaliteit

De eerste helft is relatief licht: vlak of glooiend langs de Rijn. Vanaf de Taunus wordt het zwaarder, met klimmen tot 300-400 meter en mooie afdalingen. De ondergrond is overwegend asfalt of fijn grind. Een GPX is sterk aanbevolen.

Praktisch
– Afstand: ca. 700 km
– Duur: 7-9 dagen
– Overnachting: campings, pensions, hotels volop aanwezig
– Fietsadvies: trekkingfiets of e-bike met goede versnellingen

Fietsbeleving Limes

Je fietst door het decor van een oude grens. Van levendige steden naar stille landschappen waar wachttorens lijken te fluisteren. De LIMES is geen rechte lijn, maar een meanderende herinnering aan hoe grenzen vroeger werkten. Onderweg wisselen cultuur en natuur elkaar af, net als klimmetjes en koffiestops, regenbogen en Romeinse ruïnes.

Etappe 1 Nijmegen – Kalkar: 45 km

Je vertrekt vanuit Nijmegen, de oudste stad van Nederland en voormalige Romeinse nederzetting Ulpia Noviomagus. Als je tijd hebt, kun je eerst een blik werpen op het Valkhofmuseum. Je kunt ook de resten van het Romeinse castellum op het Kelfkensbos bekijken. Vanaf Nijmegen fiets je de stad uit via rustige wegen en fietspaden, richting het oosten. Je volgt de route via Beek en Zyfflich. Je doorkruist het Rijk van Nijmegen. Dit is een licht glooiend landschap met akkers, bossen en weidse uitzichten over de Rijnvallei.

Niet lang daarna steek je de grens met Duitsland over. Hier verandert de sfeer subtiel: de huizen, plaatsnaamborden en wegmarkeringen verraden de overgang naar een ander land. De route blijft rustig en overzichtelijk – ideaal voor een eerste dag.

Romeinse link

Hoewel deze etappe nog weinig zichtbare Romeinse resten toont, vormt Nijmegen het symbolische begin van de tocht langs de LIMES. Kalkar ligt niet ver van Xanten. Daar ligt het indrukwekkende Archeologisch Park Xanten (APX). Het is een absolute aanrader voor dag 2.

Etappe 2 Kalkar – Nierst (Düsseldorf) 80 km

Je vertrekt uit het charmante stadje Kalkar en volgt landelijke wegen richting de Rijn. Al snel kom je bij Xanten, een stad met een indrukwekkend Romeins verleden. Een bezoek aan het Archeologisch Park Xanten (APX) is eigenlijk een must. Dit geldt zelfs als je maar kort stopt. Het is een van de grootste openluchtmusea van Europa. Er zijn reconstructies van een Romeins amfitheater, stadspoorten en tempels. Vanaf daar fiets je verder richting Alpen en Rheinberg, vaak over dijken of landwegen langs de rivier. Hier is het heerlijk om rustig te fietsen. Je hebt zicht op schepen op de Rijn. Af en toe zie je een sluis of haven. In Orsoy kun je pauzeren in een van de dorpscafés met uitzicht op de rivier. Daarna gaat het zuidwaarts richting Duisburg en Krefeld, waar het landschap stedelijker wordt. Hier voel je de overgang van landelijk naar industriëler gebied, al zijn er overal groene corridors en fietspaden. Je eindigt in het dorpje Nierst, net ten noorden van Düsseldorf, aan de oever van de Rijn. Een rustige plek om bij te komen, met uitzicht op het water en een paar fijne pensions en horeca.

---

Romeinse link

Xanten (Colonia Ulpia Traiana) was een van de grootste Romeinse steden ten noorden van de Alpen. In dit gebied bevond zich ook het Romeinse legerkamp Castra Vetera.

Etappe 3 Düsseldorf – Rodenkirchen 75 km

Je start in Nierst, aan de westelijke Rijnoever. Je steekt de rivier over via de Fähre Langst-Kaiserswerth of de Rheinbrücke Düsseldorf. Dit is afhankelijk van je routekeuze. Vervolgens fiets je langs de Rijn door de stad Düsseldorf, waar moderne architectuur, kunst en stadsparken elkaar afwisselen. Düsseldorf is een verrassend groene stad om te doorkruisen per fiets. De Rheinuferpromenade biedt autoluwe paden met uitzicht op de rivier, historische gebouwen en moderne stadsgezichten. Na Düsseldorf volgen kleinere plaatsen als Monheim am Rhein en Dormagen. Onderweg zie je dijken, uiterwaarden, rivierbossen en soms oude industriecomplexen of kerktorens in de verte. Hier voel je nog steeds de machtige stroom van de Rijn als leidraad in het landschap. Je eindigt in Rodenkirchen. Dit is een zuidelijke wijk van Keulen met een dorps karakter. Er is een populaire boulevard aan het water. Er is ook directe aansluiting op het Keulse LIMES-netwerk.

---

Romeinse link

Keulen was een van de belangrijkste steden van het Romeinse Rijk in het noorden. Rond Rodenkirchen en de zuidrand van Keulen zijn resten gevonden van Romeinse villa’s en wachttorens. Het Römisch-Germanisches Museum (in het centrum van Keulen) is een absolute aanrader als je een dag rust inplant.

Etappe 4 Rodenkirchen – Koblenz 90 km

Je vertrekt vanuit Rodenkirchen, volgt de Rijn zuidwaarts en laat langzaam het stedelijke gebied van Keulen achter je. De eerste kilometers zijn nog stedelijk. Al snel verandert het landschap in een brede rivierbedding met uiterwaarden. Je ziet kastelen op de heuvels en hebt uitzicht op het water. Je volgt hier grotendeels de Rijnfietsroute (EuroVelo 15). Deze route is uitstekend bewegwijzerd en voert je door plaatsen als:

• Wesseling – met een mix van industrie en groene zones
• Bonn – voormalige hoofdstad van West-Duitsland, met een levendig centrum en Romeinse wortels (Bonna)
• Bad Godesberg – elegante buitenwijk met villa’s en uitzicht op het Zevengebergte
• Remagen – bekend van de Ludendorff-brug en WOII, maar met Romeinse fundamenten

Na Remagen fiets je verder zuidwaarts. Je komt langs plaatsen als Bad Breisig en Andernach. Hier toont het Rijnland zich op zijn mooist. De uitzichten worden indrukwekkender naarmate je de Vulkanische Eifel nadert. Je eindigt in Koblenz, strategisch gelegen op de plek waar de Moezel in de Rijn uitmondt: het beroemde Deutsches Eck. Koblenz is een bruisende stad met een rijk Romeins verleden, barokke gebouwen, gezellige pleinen en kabelbaan naar de Festung Ehrenbreitstein.

Romeinse link

Koblenz (Confluentes) – Romeinse vesting waar Rijn en Moezel samenvloeien. Overblijfselen te zien in het Stadtmuseum, en opgravingen in en rond de stad. De hele Rijnvallei was sterk versterkt door het Romeinse leger, met wachttorens, forten en versterkte handelsplaatsen.

Planning: juli 2025

Etappe 5 Koblenz – Heidesheim-Heidenfahrt 90 km

Na vertrek uit Koblenz blijf je de Rijnfietsroute (EV15) volgen in zuidelijke richting. Je blijft in het dal van de Rijn, omringd door steile wijnhellingen, middeleeuwse kastelen en historische stadjes. Je passeert achtereenvolgens:

• Lahnstein – overgang van Moezel/Rijn naar Lahn/Rijn, burcht boven de rivier
• Braubach – met de indrukwekkende Marksburg (uniek uitzichtpunt)
• Boppard – met Romeinse fundamenten en terrasjes aan het water
• Sankt Goar en Sankt Goarshausen – bij de beroemde Loreley-rots
• Oberwesel en Bacharach – wijnstadjes met vakwerkhuizen en oude stadsmuren
• Bingen – overgangspunt bij de Nahe, tegenover Rüdesheim
• Mainz – de Romeinse hoofdstad van Germania Superior, met musea en kathedraal
• En tot slot: Heidesheim-Heidenfahrt, net ten westen van Mainz, rustig en goed gelegen voor overnachting

Romeinse link

Boppard (Bodobrica): resten van Romeins fort direct zichtbaar in het centrum. Mainz (Mogontiacum): hoofdkwartier van het Romeinse leger in Germania Superior. Tal van musea, opgravingen, reconstructies en tentoonstellingen.

Etappe 6 Heidesheim-Heidenfahrt – Steinheim 75 km

Je laat de Rijnoever achter je en volgt de sporen van de Deutsche Limes-Radweg, die hier afbuigt richting het oosten. Dit traject loopt door het binnenland van Rijnland-Palts en Hessen, met een afwisseling van landbouwgronden, bosranden en kleine dorpen. De route brengt je langs of nabij:

• Mainz-Weisenau – Romeins aquaduct en oude wegrestanten
• Groß-Gerau – knooppunt van oude Romeinse handelsroutes
• Rüsselsheim am Main – industrie en kastelen aan de Main
• Hanau-Steinheim – oude stadskern aan de Main, met Romeinse vondsten

Je volgt op een gegeven moment ook het verloop van de rivier de Main. Je fietst vaker door open veld en dorpen. Je rijdt minder vaak direct langs het water.

Romeinse link

De Limes liep hier zuidelijk van het Main-gebied, met versterkingen en wachttorens. Mainz blijft het centrale knooppunt van het Romeinse Rijk in deze regio. In Steinheim en omgeving zijn sporen van Romeinse villa’s, wegen en kampementen gevonden.

Traject 7 Steinheim – Eichenbühl 80 km

Na vertrek uit Steinheim verlaat je definitief het Rijn-Main stedengebied. Je volgt de Deutsche Limes-Radweg door een landschap dat steeds groener en stiller wordt. Je fietst door het oostelijke deel van Hessen en bereikt al snel Beieren. Het decor verandert: minder dorpen, meer bossen, boomgaarden, en slingerende wegen.

Je passeert onder andere:

• Seligenstadt – charmant vakwerkstadje met kloostercomplex
• Großkrotzenburg en Alzenau – groene Main-regio
• Aschaffenburg – levendige stad met het indrukwekkende Schloss Johannisburg, prachtige parken en Romeins erfgoed
• Obernburg – voormalig Romeins fort (Nemaninga) met museum
• Wörth am Main – toegang tot de Spessart
• Eindpunt Eichenbühl – klein dorp in een groene vallei, ideaal voor rustzoekers

Romeinse link

Obernburg: voormalig Romeins fort, met informatiecentrum en zichtbare resten. Limes-resten: zichtbaar in het landschap rond Wörth en Eichenbühl. Vanaf hier fiets je steeds vaker letterlijk langs het tracé van de oude palissadenlijn

Traject 8 Eichenbühl – Creglingen 80 km

Na vertrek uit Eichenbühl verlaat je het Main-dal definitief en fiets je richting het plateau van de Frankenhöhe. De Deutsche Limes-Radweg leidt je via rustige wegen en paden langs bossen, akkers en heuvelruggen. De sporen van de Limes – in de vorm van aardwallen, wachttorenreconstructies en infopanelen – worden steeds zichtbaarder.

Je passeert o.a.:

• Miltenberg (optioneel) – charmante stad aan de Main met vakwerkhuizen en Romeinse geschiedenis
• Walldürn – pelgrimsoord met basiliek, Limesmuseum en sporen van een Romeins kamp
• Rosenberg en Buchen – stille dorpen met regionale charme
• Bad Mergentheim (optioneel detour) – stad met kuurtraditie en mooie Altstadt
• Creglingen – eindpunt van de dag, bekend om de houten altaarstukken van Tilman Riemenschneider

Romeinse link

Deze regio markeert het begin van het dichte net van Romeinse grenspalen dat verder loopt naar het zuidoosten. Walldürn ligt aan een belangrijk Romeins tracé met militaire resten. Diverse wachttorens en wallen zijn hier zichtbaar of gereconstrueerd.

Etappe 9 Creglingen – Gunzenhausen 80 km

Deze slotetappe van de eerste LIMES-week voert je vanuit het schilderachtige Creglingen naar het officiële beginpunt van de Raetische Limes. Dit beginpunt bevindt zich bij Gunzenhausen. De route blijft licht heuvelachtig, doorspekt met landbouwgebied, bossen en sporen van Romeinse aanwezigheid. Het is een rustige, landelijke etappe met ruimte voor reflectie én verwondering.

Je fietst door of langs:

• Röttingen – klein wijnstadje met vakwerk en stadsmuur
• Oberickelsheim – dorpje tussen wijngaarden
• Ochsenfurt (optioneel detour) – middeleeuws stadje met brug over de Main
• Wassertrüdingen – toegangspoort tot het natuurgebied Hahnenkamm
• Gunzenhausen – charmant eindpunt aan de rivier Altmühl, met Limes-informatiecentrum en Romeinse reconstructies

In Gunzenhausen is een treinstation

Romeinse link

Gunzenhausen markeert het officiële beginpunt van de Raetische Limes, het deel van de grens dat meer in zuidoostelijke richting loopt. Hier staat een gereconstrueerde wachttoren en zijn delen van de muur zichtbaar. De Altmühltal-Limes-Radweg begint hier, richting Weißenburg en verder naar Regensburg.

Een mooie afsluiter van de eerste LIMES-week: een rustiger landschap. De Romeinse sporen worden steeds zichtbaarder. Er is een echt gevoel van aankomen. Hier eindigt niet alleen je eerste etappe, maar begint ook de verbeelding van de reizen die nog komen.

Hoogtepunten

Onderstaande lijst is opgesteld niet met de intentie om volledig te zijn. Het doel is om je een indruk te geven van de bezienswaardigheden op of bij de route.

• Xanten: met het enorme Romeinse archeologiepark en een gereconstrueerd amfitheater.
• Keulen: Domstad met een Romeins museum en ondergrondse opgravingen.
• Bonn en Remagen: riviersteden met terrassen, veerpontjes en uitzicht op de Rijn.
• Koblenz: waar Moezel en Rijn samenkomen – fotomoment bij het Deutsches Eck.
• Bad Ems: Romeins kuuroord met thermale bronnen en fraaie architectuur.
• Wachttorens en reconstructies bij Pohl, Arzbach, Saalburg en verder zuidwaarts.

Van dag tot dag

D.m.v. het fietsdagboek

• 
  NG00 Proloog Limes I10/07/2025
  Nieuw avontuur: Fietsen langs de LIMES – van Nijmegen naar Gunzenhausen Na eerdere gezamenlijke fietsreizen naar Berlijn, Parijs, Londen en Rome begint er een nieuw hoofdstuk: het LIMES-project. Samen met Jan begin ik in Nijmegen. We maken een tocht van negen dagen langs de noordgrens van het oude Romeinse Rijk. We volgen de sporen van soldaten, kooplieden… Lees meer: NG00 Proloog Limes I
• 
  NG01 De eerste etappe (Nijmegen  – Kalkar 52 km 64 hm)14/07/2025
  Dag 1: Op Romeins spoor, via kermissen en kampeerperikelen. We zijn vertrokken! Vanuit Nijmegen, de oudste stad van Nederland, ooit door de Romeinen gesticht als Noviomagus. Maar van een rustige start was geen sprake. De treinen zaten al vroeg overvol. In het centrum van Nijmegen was het een mensenmassa. Niet zo gek natuurlijk: morgen begint de Vierdaagse… Lees meer: NG01 De eerste etappe (Nijmegen  – Kalkar 52 km 64 hm)
• 
  NG02 Lelijk (Kalkar – Meerbusch 89 km 186 hm)15/07/2025
  Dag 2 – Lelijke route, lelijke camping We verzonnen het al fietsend: de titel van vandaag. Lelijke route, lelijke camping. Maar goed, eerlijk is eerlijk: het begon nog heel aardig. Richting Xanten bijvoorbeeld, dat was een fraaie opmaat. Mooie stukken, groen en zelfs wat rust. Maar daarna begon het gezigzag. En ja, dat is natuurlijk ook wel… Lees meer: NG02 Lelijk (Kalkar – Meerbusch 89 km 186 hm)
• 
  NG03 Jas uit, Jas aan (Nierst – Rodenkirchen 77 km 128 hm)16/07/2025
  Dag 3: Van ratten naar Rijnzicht – Keulen bereikt. We laten vanmorgen om half negen onze camping-met-rattenspotting achter ons. De tent is ingepakt voordat de buien echt losgaan. Nog een kort gesprek met een bikepacker uit Breda, die we gisteren al even zagen. Hij volgt de Rijn naar het zuiden en gaat via de Moezel en de… Lees meer: NG03 Jas uit, Jas aan (Nierst – Rodenkirchen 77 km 128 hm)
• 
  NG04 Mooi Duitsland (Rodenkirchen – Koblenz 95 km 156 hm)17/07/2025
  Dag 4 – Hollanders, Nederlanders en pechvogels; Het lijkt een thema vandaag: Hollanders of Nederlanders? Bij het museum van de brug van Remagen spreekt een gids ons vriendelijk aan in het Nederlands. Hij lacht erbij, maar excuseert zich wel: ‘Ik zeg altijd Hollanders, maar dat mag niet meer, hè?’ We maken er een taalfeestje van: Nederlands, Engels,… Lees meer: NG04 Mooi Duitsland (Rodenkirchen – Koblenz 95 km 156 hm)
• 
  NG05 Openlucht museum (Koblenz – Heidesheim 94 km 199 hm)18/07/2025
  Dag 5: Van keizerlijke pracht tot kampvuurgezelligheid aan de Rijn. We begonnen vanochtend op een plek waar de geschiedenis bijna tastbaar is: de Deutsches Eck in Koblenz. Hier vloeien de Moezel en de Rijn samen, gemarkeerd door het imposante standbeeld van Keizer Wilhelm I. Voor de duidelijkheid: dit is niet de keizer die naar Nederland vluchtte, dat… Lees meer: NG05 Openlucht museum (Koblenz – Heidesheim 94 km 199 hm)
• 
  NG06 Mainradweg (Heidesheim – Hanau 81 km 106 hm)19/07/2025
  Dag 6: Duits gewoon, maar wij staan prachtig We fietsen vandaag een stuk langs de Main, langs Mainz en Frankfurt. Klinkt als een mooie route, maar eerlijk gezegd: het is allemaal wat gewoner. De dorpjes zijn prima, maar bijzonder? Nee, dat niet. Zeker niet als je het vergelijkt met gisteren, toen we afwisselend langs de Rijn reden,… Lees meer: NG06 Mainradweg (Heidesheim – Hanau 81 km 106 hm)
• 
  NG07 Het landschap wijzigt (Hanau – Eichenbühl 90 km 199 hm20/07/2025
  Dag 7 – Schnitzel, verhalen en een verontwaardigde campingbazin. Wat gisteren begon met een tip van de campingbeheerder, eindigde in een Servisch restaurant met een heerlijke schnitzel. Maar zonder contant geld, en daar kon je alleen maar contant betalen. Gelukkig boden onze tafelgenoten spontaan hulp. Serviërs, al veertig jaar in Duitsland, en de vrouw reed mij even… Lees meer: NG07 Het landschap wijzigt (Hanau – Eichenbühl 90 km 199 hm
• 
  NG08 Taubertal (Eichenbühl – Münster 88 km 552 hm)21/07/2025
  Dag 8 – Regen, broodjes en grillhut. Vanmorgen namen we eerst afscheid van Harald, onze redder in nood van gisteren. Nog even een foto gemaakt, en daarna op pad naar de geldautomaat om het campinggeld op te nemen. Dat konden we daarna mooi in de brievenbus doen bij mevrouw Hofman. In het dorp vonden we bij de… Lees meer: NG08 Taubertal (Eichenbühl – Münster 88 km 552 hm)
• 
  NG09 Frankenhöhe (Münster – Gunzenhausen 83 km 551 hm)22/07/2025
  Dag 9: Eindsprint in de regen. De laatste dag begon passend nat. In de plenzende regen hebben we de tenten afgebroken, kletsnat maar efficiënt. Gelukkig konden we schuilen in de Grillhütte voor een warme koffie, voordat we koers zetten naar de onovertroffen Norma in Creglingen. Even terugfietsen, maar voor zo’n supermarkt doen we dat graag. We hebben… Lees meer: NG09 Frankenhöhe (Münster – Gunzenhausen 83 km 551 hm)

Epiloog Limes

Na afloop van de fietstocht zijn onderstaande paragrafen gevuld

Plussen en Minnen

We beoordelen de route op

• Fietsgemak:
  • de route is deels bewegwijzerd (Rijnroute, Mainroute, etc.), doch wijkt de route van de LIMES ook hier van af. Een navigatie-tool is dus nodig
  • de route is niet zwaar, alleen het laatste gedeelte kent heuvels
  • de ondergrond is meest verhard, waarbij veelal op fietspaden wordt gereden
  • tot slot is de route autoluw
• Faciliteiten:
  • er zijn voldoende campings en andere overnachtingsfaciliteiten voorhanden
  • dit geldt ook voor de winkels
  • fietsenmakers zijn zeker in het bevolkte Ruhrgebied en in de grote steden ruimschoots aanwezig
• Omgeving:
  • zeker aan de Rijn zijn de steden en dorpen aantrekkelijk
  • de natuur aan de grote rivieren en na Frankfurt is mooi
  • ondanks dat er lang langs rivieren wordt gefietst is het niet monotoon; er wordt hier regelmatig van afgeweken
  • de route loopt veelal om de centra van belangrijke steden heen. Zo mis je de Dom van Keulen, het centrum van Mainz en Frankfurt, e.d.
  • de route kan druk zijn op de boulevards van de Rijn

De Statistieken

Hieronder een tabel waarin o.a. opgenomen de dagelijkse hoogtemeters. Zo kun je zien welke etappes licht/zwaar zijn. Is je beeldscherm kleiner dan de tabel? Scrol dan en vergroot eventueel. Op de laatste regel zijn de totalen opgenomen. De dagelijkse hoogteprofielen vind je terug bij de dagboekberichten

Dag NG	Naar	Km	Km tot	Fiets tijd	Zwaarte- coëfficiënt	Etappe zwaarte	Gem Km/u	Overnachting
0	Nijmegen
1	Kalkar	52	52	3:10	64/52 1,2	Licht-	16,1	C. Freizeitpark Wisseler
2	Nierst	89	141	5:40	186/89 2,1	Licht-	15,7	C. Rheincamp Meerbachs
3	Rodenburg	77	218	5:14	128/77 1,7	Licht-	14,6	C. Camping Berger
4	Koblenz	95	313	5:32	156/95 1,6	Licht-	17,2	C. Knaus camping Koblenz
5	Heidesheim	94	407	5:24	199/94 2,1	Licht-	17,4	C. Inselnrhein
6	Hanau	81	478	5:05	106/81 1,3	Licht-	15,9	C. Mainpark Nice
7	Eichenbühl	90	666	5:31	199/90 2,2	Licht-	16,3	C. Erftal (geen aanrader!)
8	Münster	88	749	5:26	552/88 6,3	Gem-	16,2	C. Romanische Strasse
9	Gunsenhauzen	83	738	4:56	551/83 6,6	Gem-	16,8	C. zum Frischer Michl (aanrader!)
	totaal km: gemiddelden:	749	88km /dag	46:01 5,4 uur /dag	Licht	2.141 2,8 hm / km	16,2	C = camping H = hotel A = apparte- ment of studio B&B = Bed&Br.

Zwaarte

Gemiddeld is dit een licht en gemakkelijke fietstocht. Alleen de laatste twee etappes zijn zwaarder en kunnen als licht gemiddeld inspannend worden geclassificeerd.

Meer informatie over de zwaarte coëfficiënt vind je hier.

Fotogalerij Limes

Virtuele tour

Open Street Map & GPX-bestanden LIMES

deze gpx staat nog niet in de winkelwagen, maar je vindt er wel andere FietsKriebels Koersen

Bronvermelding

Bronnen en inspiratie

Deze pagina over de LIMES-fietsroute is samengesteld op basis van diverse historische, geografische en ervaringsgerichte bronnen:

• www.limesstrasse.de – Officiële website van de Deutsche Limes-Radweg met kaartmateriaal en etappebeschrijvingen
• www.romeinen.nl – Informatie over de Romeinse Limes in Nederland
• UNESCO Werelderfgoed: Limes – De grens van het Romeinse Rijk als internationaal erkend erfgoed
• EuroVelo 15 – Rijnroute – Europese langeafstandsfietsroute die deels samenloopt met de LIMES-route
• Wandelnet: Romeinse Limespad (LAW 16) – Wandelvariant met veel erfgoedinformatie
• OpenStreetMap & OpenRouteService – Voor topografische onderlagen, routeberekening en hoogteprofielen
• Lezing van Paulien van Gijn op de Fiets- en Wandelbeurs – Persoonlijke inspiratiebron voor deze fietsroute

Met dank aan allen die deze route tot leven brengen met verhalen, kaarten en herinneringen.