
In ’t Kort:
- Van Berlijn naar Warschau
- 7 etappes, 655 km, hm volgt
- Zwaarte: volgt
- Beleving: volgt
- Bereikbaarheid: van en naar met de trein naar Berlijn / Warschau
- Veiligheid: volgt
- Parcours: 10% onverhard, 0,6% langs drukke weg, overig is autoluw
- Code: BW
Van de Brandenburger Tor naar de Feniksstad
Proloog
Warschau, ook wel de “feniksstad” genoemd, heeft de enorme schade die het in de Tweede Wereldoorlog heeft opgelopen overleefd en het historische centrum staat nu op de UNESCO-werelderfgoedlijst. De route loopt vanaf het symbool van Duitsland naar het symbool van Warschau, het Zeemeerminbeeld, in het hart van het Oudestadsplein
Warschau is hoofdstad en de grootste stad van Polen. Het ligt midden in het land aan de rivier de Wisla. Tijdens de tweede wereldoorlog is de stad bijna volledig verwoest. Het vermogen om zichzelf uit de ruïnes te herbouwen en haar glorie te herwinnen, heeft Warschau de titel ‘feniksstad’ opgeleverd. Nu is het een van de dynamische metropolen van Europa. Tussen Berlijn en Warschau is geen fietsroute te ontdekken, behalve de niet doorontwikkelde Hoofdstedenroute EV2. Doch die is met bijna 800 km veel langer. Met deze route maken we een mooie fietstocht door Polen die je in een week kunt doen.
Je kunt natuurlijk naar Berlijn fietsen. Er zijn veel routes mogelijk. Er zijn ook goede treinverbindingen tussen Nederland, Berlijn en Warschau. Terug met de trein is dan ook niet ingewikkeld.
De route bestaat uit 2 delen en 6 trajecten van verschillende lengten (van west naar oost):

De verdeling in delen is gebaseerd op de landen Duitsland en Polen. Binnen deze landen op basis van de hoogste bestuurlijke indeling. Voor Polen betekent dit dat ik refereer aan de zogenaamde Woiwodschappen (provincies). Zij zijn in Polen de administratieve afdeling op het hoogste niveau.
NB: Onderstaande tekst is gebaseerd op een nog te fietsen route!
- Deel 1: Berlijn & Brandenburg 125 km
- naar de Oder (100 km)
- langs de Oder naar Polen (25 km)
- Deel 2: Polen 530 km
- Lubusz (Lubuskie): 130 km
- van de oude vesting Kostrzyn nad Odra (Küstrin) naar Gorzów Wielkopolski (Landsberg an der Warthe): (~50 km)
- Lubiatów: in het Notecka-bos (~80 km)
- Groot Polen (Wielkopolski ): 235 km
- verder door het Notecka-bos: van Sowia Gora – Murowana Goslina (~100 km)
- Murowana Goslina – Galczyce (~135 km)
- Koejavië-Pommeren (Kujawsko-Pomorskie) (Centraal Polen) 65 km
- De doorsteek van Galczyce naar Skrzneczki (~65 km)
- Mazovië 140 km
- van Skrzneczki naar Dobrzyków (~40 km)
- langs de Wisla naar Warschau (~100 km)
- Lubusz (Lubuskie): 130 km

Door Cartography by Lovell Johns.
De afstand Berlijn naar Warschau is 650 km
Korte omschrijving van de route Berlin-Warszawa Fietstocht
deel 1
Berlijn & Brandenburg

De route start vanaf het centraal station in Berlijn. Toen in in de winter ik een keer in Berlijn was maakte ik deze foto van het centraal station.
Vanaf het station gaan we richting de Spree. We steken linksaf de Hugo Preuss brug over. Daarna gaan we weer links de Alexanderufer op, onder het spoor door. De start is gemaakt en we gaan naar de Prenzlauer-Berg. Via Alt-Hohenschönhausen fietsen we langzaam maar zeker de stad uit.
We passeren de A10 op de Trappenfelderstrasse. Het is een mooie weg onder de bomen en trappen zullen we inderdaad! Na Altlandsberg wordt het nog groener en passeren de Bötzsee. Strausberg op 45 km ligt ook aan een meer: Straussee. Strausberg is een stad met een tramlijn, de Strausberger Eisenbahn (lijn 89), waarvoor zelfs een museum bestaat. Deze tramlijn geeft aansluiting op het Berlijnse S-Bahn station Strausberg Hauphbahnhof gelegen aan de spoorlijn Berlin-Lichtenberg – Kostrzyn in Polen. Voor de oude stad, links is een veerboot die over de Straussee gaat naar Jenseits des Sees. De veerboot is een herkenningspunt van Strausberg en is een beschermd monument.
Na het dorpje Ortwig (89 km) komen we aan bij de grensrivier. De Oder (Pools: Odra) en de Neisse (Pools: Nysa) zijn de twee rivieren die de grens vormen. Deze grens werd bepaald op de Conferentie van Potsdam aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens deze conferentie werd Polen op de kaart naar het westen verplaatst. De circa 10 miljoen Duitsers ten oosten van deze willekeurig getrokken grens vluchtten, voor zover niet al gebeurd. Zij werden verdreven naar de geallieerde bezettingszones in Duitsland ten westen van Oder en Neisse. Daarbij kwamen velen van hen, door gewelddadigheden van Polen en Russen om het leven of door uitputting en bevriezing. Naar schatting verloren 1,5 miljoen Duitsers het leven. De meeste mannen vochten als militair aan het front. Daarom kwamen voornamelijk kinderen, vrouwen en bejaarden om het leven.
We volgen de Oder aan haar Brandenburger kant. Via Gross Neuendorf (95 km), veel mensen wonen hier niet, er staat een ‘bevrachten toren.’ Aan de rivier, op 100 km van Berlijn is in Kienitz een camping.
In dit vlakke land komen we op 125 km na de start aan in Küstrin-Kietz. De oorspronkelijk Duitse stad Küstrin wordt sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog gesplitst door de rivier de Oder. Dit verdeelt de stad in een Pools en een Duits deel. Kostrzyn nad Odrą ligt aan Poolse zijde en is het grootste deel van de stad. Küstrin-Kietz, een dorp in de Duitse gemeente Küstriner Vorland.
Planning: nog niet ingepland
deel 2
Polen

Lubusz
Via een ijzeren brug betreedt de route Polen. Over de rivier zien we rechts het bastion. De oude binnenstad, die binnen de vesting lag, werd na de oorlogsverwoestingen niet herbouwd. Aan beide zijden van de grensrivier zijn campings.
We passeren Witnica (Vietz) 25 km vanaf de grens. Het stadje is partnerstad van het Gelderse Druten. 50 km vanaf de grens is de eerste belangrijke plaats Gorzów Wielkopolski (Landsberg an der Warthe). We fietsen langs het station en de rivier de Warta. Via parken verlaten we deze stad, maar blijven de rivier en het spoor nog even volgen. Het fietspad naast de weg is matig, maar waarschijnlijk kunnen we over de strak asfalteerde weg. In het dorpje Santok (60 km) slaan we rechtsaf. Voor Stare Polichno gaan we linksaf om naar het oosten te gaan. Daar verlaten we de rivier. Nog 10 km en dan begint het Notecka-bos.
Groot Polen (Wielkopolski )
(De km standen hieronder zijn alle vanaf Berlijn)
Dit Puszcza Notecka is een groot boscomplex in de Gorzowska-vallei. Het merendeel aangeplante boslandschap wordt gediversifieerd door enorme duinruggen die een labyrint van valleien en heuvels vormen. De fietspaden lopen door het staatsbosgebied. Aan de zuidkant van dit woud zijn enkele meren. Het dorp Radgoszcz (230 km) ligt op heuvels (54-56 m hoog) , vanaf hier – vooral vanaf de zuidkant van het dorp – is een weids uitzicht op de Warta- vallei en de stad Międzychód. De route gaat hier op enkele kilometers bovenlangs. We fietsen door de vallei naar Sieraków. De stad ligt aan de rivier de
Warta en aan twee meren: Jaroszewskie en Lutomskie. De route gaat door de wijk Piaski (234 km) en volgt steeds de Warta. Wronki ligt op 268 km en een stad met fabrieken, o.a. van Samsung. Het heeft een stedenband met Beverwijk. We steken de rivier over om een stuk door door het Notecka bos te fietsen en komen uit in Piotrowo (277 km) en Obrzycko (280 km). Twintig kilometer verderop ligt Oborniki, met camping aan de Warta. Het is een redelijk grote plaats. Dat geldt ook voor Murowana Goslina (320 km). Binnen Groot-Polen volgt nu het tweede traject naar Galczyce in het westen van centraal Polen.
In dit tweede traject gaat de route het Puszcza Zielonka Landschapspark in. Een beschermd gebied ten noordoosten van de stad Poznan. Het bestaat voornamelijk uit het Puszcza Zielonka-bos (80% van het gebied van het landschapspark is bos). Het omvat vijf natuurreservaten, verschillende meren en dorpen, waaronder Zielonka (327 km) waar we langs komen. Er is ook een arboretum in Zielonka met ongeveer 800 bomen en struiken. Het gebied is populair bij toeristen en dagjesmensen, vooral in de zomer.
Na Lednogora (347 km) gaan we ten zuiden van het meer Lednica. Het staat bekend om jaarlijkse jeugdbijeenkomsten die begin juni plaatsvinden. Deze religieuze evenementen duren twee dagen. Het hoogtepunt van het festival is een nachtelijke wandeling onder een enorme stalen visstructuur – een symbool van het christendom. Op 367 km bereiken we Gniezno. Een grote en historische stad in centraal westelijk Polen.
Na Suszeko (411 km) bereikt de route een merengebied waar ook Mrówki ligt met enkele campings in het Powidz Landschapspark. Via Skulsk (430 km) en vele andere kleine plattelandsgemeenten komen we aan het eind van Groot Polen en rijden naar Galczyce (445 km) de provincie Koejavië-Pommeren in.
Centraal Polen (Koejavië-Pommeren)
De doorsteek door de historische regio van Galczyce naar Skrzneczki is slechts 65 km. Op 475 km ligt Lubraniec een stadje met 3.000 inwoners. Dit stadje was de stamhoofdplaats van de adellijke familie Lubrański. Aan het eind ligt Kowal (495 km). De stad ligt aan de belangrijkste noord-zuid snelweg van Polen, de National Road 1 (DK1). De snelweg A1 loopt net ten noordoosten van de stad die we ook passeren.

Mazovië
Op 500 km van Berlijn bereiken we het landschapspark Gostynin en Włocławek. Gostynińsko-Włocławski Park Krajobrazowy is een beschermd gebied in het noorden van centraal Polen. Het park wordt gedeeld door twee woiwodschappen: het woiwodschap Kujavië-Pommeren en het woiwodschap Mazovië. De eerste 10 km rijden we aan de zuidkant, passeren enkele meren en doorsteken steeds kleine stukken van dit park. Op 550 km bereiken we de rivier de Wisla bij Dobrzyków.
De Wisla is de grootste rivier van Polen en ontspringt in de Karpaten en mondt na 1.070 km uit in de Oostzee. Warschau ligt aan deze rivier. De laatste 100 km van de route hoeven we haar dus maar te volgen.
Hoogtepunten
Onderstaande lijst is opgesteld zonder de intentie volledig te zijn. Het is bedoeld om je een indruk te geven van de bezienswaardigheden op of bij de route.
- Gorzów Wielkopolski (Landsberg an der Warthe): De plaats werd in 1257 gesticht. Tot 1945 was de stad deel van de provincie Brandenburg in het Duitse Rijk. In februari 1945 werd de stad door het Sovjet-leger ingenomen, waarna het kazernecomplex werd ingericht als concentratiekamp voor Duitsers. De bevolking, voor zover niet al gevlucht, werd gedeporteerd naar het westen. De stad kreeg de nieuwe naam ‘Gorzów nad Wartą’ om later de toevoeging Wielkopolski (wat in het Pools ‘in Groot-Polen’ betekent) te krijgen. Dit is historisch niet correct, omdat die historische provincie ten oosten van de Neumark lag. Nieuwe bewoners kwamen inderdaad wel uit Groot-Polen (van 1815 tot 1919 de provincie Poznan).
- Sieraków De stad ligt aan de rivier de Warta en aan twee meren: Jaroszewskie en Lutomskie .
- Gniezno: was vermoedelijk de eerste hoofdstad van Polen van het begin van de Poolse staat in 966 (in het algemeen wordt de doop van Mieszko I, de eerste vorst van Polen, in 966 als het begin gezien) tot 1039, toen Krakau de nieuwe hoofdstad werd. Tot op de dag van vandaag is Gniezno de hoofdzetel van de Katholieke Kerk in Polen. De naam Gniezno zou afkomstig zijn van het Poolse woord “gniazdo” (nest). Volgens een legende zwierf Lech, de legendarische stichter van de stam genaamd de Polanen, met zijn volk door het hedendaagse Poolse grondgebied op zoek naar een goede plek om zich te vestigen. Opeens zag hij een grote eik en daarin een adelaar in zijn nest. Lech besloot op deze plaats een nederzetting op te richten en nam de adelaar als symbool van zijn stam. De witte adelaar staat tot nu toe in de wapenschilden van zowel Gniezno als Polen.
- De basiliek van Gniezno of basiliek van de Hemelvaart van de Heilige Maagd Maria en St. Adalbert (Pools: Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św Wojciecha) is een gotische kathedraal van het aartsbisdom Gniezno. In 2012 ontving de basiliek relieken van paus Johannes Paulus II. Zijn bloed wordt bewaard in een schrijn in de vorm van een kruis met inscriptie met de woorden Totus Tuus.
- Kowal: Kowal was de geboorteplaats van Casimir III de Grote , de laatste Poolse koning van de
Piast-dynastie . Het was een koninklijke stad van het Koninkrijk Polen. Tijdens de Duitse bezetting van Polen was Kowal een van de locaties waar Polen werden geëxecuteerd , uitgevoerd door de Duitsers in 1939. - Lubraniec : Lubraniec was de stamhoofdplaats van de adellijke familie Lubrański . [Lubraniec kreeg in 1509 stadsrechten van koning Sigismund I de Oude . Na de gezamenlijke Duits-Sovjet- invasie van Polen , die in september 1939 het begin van de Tweede Wereldoorlog betekende, werd het dorp tot 1945 door Duitsland bezet . In 1941 voerden de bezetters de verdrijving uit van 300 Polen, die werden gedeporteerd om dwangarbeid te verrichten in Duitsland, terwijl hun huizen werden overgedragen aan Duitse kolonisten als onderdeel van het Lebensraum- beleid.
- Warschau: is niet de oudste stad van Polen, maar is wel een oude stad. Volgens een legende stamt de naam Warszawa af van twee geliefden, de visser Wars en het meisje Sawa, die de stad zouden hebben gesticht. Een andere variant op deze legende spreekt van twee broers. De eerste vermelding dateert van 1241. Aanvankelijk was het de hoofdstad van het vorstendom Mazovië, maar in 1596 verplaatste de Poolse koning zijn residentie van Kraków naar het centralere Warschau. Het is de hoofdstad van Polen en met 1.860.281 inwoners (2021) tevens de grootste stad van het land. De Metropoolregio Warschau telt 3.5 miljoen inwoners. De stad ligt in het historische landsdeel Mazovië aan de Wisła, waarbij het centrum op de linkeroever ligt en het stadsdeel Praga op de rechter. Het is ook de hoofdstad van het woiwodschap Mazovië. Historisch centrum van de stad staat op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. De stad zelf wordt in de volksmond ook wel het “Parijs van het Oosten” genoemd, vooral vanwege haar architectuur en diversiteit.
- Het hart van de oude stad Stare Miasto is de Rynek Starego Miasta, het oude marktplein, omgeven door kleurige huizen, die tussen 1949 en 1963 minutieus herbouwd werden onder leiding van een Russische architect. Ook andere straten en een deel van de oude omwalling (met het bastion Barbakan) werden hersteld.
- Aan de rand van de oude stad bevindt zich het Slotplein (Plac Zamkowy) met het Koninklijk Paleis (17e-eeuws, herbouwd) en de aan koning Sigismund III Wasa gewijde gedenkzuil (Zygmunt-zuil).
- Ten westen van de oude binnenstad is na de Tweede Wereldoorlog een nieuw centrum verrezen. Dit gebied kenmerkt zich door hoge, modernistische gebouwen en brede straten; vaak met vrijliggende trambanen. Dit gebied is gebouwd rond het Paleis van Cultuur en Wetenschap, (Pools: Pałac Kultury i Nauki), een kolossaal bouwwerk in stalinistische stijl, gebouwd tussen 1952 en 1955 en een geschenk van Stalin aan de stad. Dit gebouw, naast het Centraal Station, is voor publiek toegankelijk, en biedt vanaf de hoogste verdieping uitzicht over de stad.
Van dag tot dag
D.m.v. het fietsdagboek
Tijdens en na afloop van de fietstocht worden de berichten hier opgenomen
- Nog Zoveel Te Ontdekken: Polen en Roemenië (podcastafleveringen #54 en #55)
Het was een leuk gesprek met Jolanda en Hans. Ze spreken enthousiast over hun fietsreizen, waarbij hun liefde vooral naar de Oost-Europese landen uitgaat. Terwijl bij mij, en wellicht heb jij dat ook, heb ik me altijd meer op West- en Zuid-Europa gericht. Deze week sprak ik ook met de routemaker van Dwars door de… Lees meer: Nog Zoveel Te Ontdekken: Polen en Roemenië (podcastafleveringen #54 en #55)
Epiloog
Na afloop van de fietstocht worden onderstaande paragrafen gevuld
Plussen en Minnen
volgt
De Statistieken
Hieronder een tabel waarin o.a. opgenomen afbeeldingen van de dagelijkse hoogteprofielen. Is je beeldscherm kleiner dan de tabel? Scrol dan en vergroot eventueel. Op de laatste regel zijn de totalen opgenomen.
volgt
Zwaarte
volgt
Fotogalerij
volgt
Virtuele tour
Alle video’s zijn opgenomen bij de betreffende dagboekberichten.


Geef een reactie