“Hoeveel kilometer wordt je volgende fietsreis eigenlijk?”
Die vraag kreeg ik tijdens een bezoek aan de Santos Superstore. Vlaanderen Bóven staat voor de deur, maar hoeveel kilometer dat precies gaat worden? Daar had ik op dat moment geen antwoord op.
Toen kwam de volgende vraag.
“En hoeveel kilometer heb je inmiddels met deze fiets gereden?”
Ook dat wist ik niet precies.
Bij het uitlezen van de powerbank-lader, kwam het antwoord tevoorschijn: bijna 35.000 kilometer.
Dat is toch even een getal.
Al die dagtochten, weekendjes en lange fietsreizen zijn ongemerkt bij elkaar opgeteld. Duitsland, Frankrijk, Italië, Zwitserland, Nederland en nog veel meer kilometers onderweg.
En nu is het tijd voor een nieuwe riem en nieuwe tandwielen. Klaar voor nieuwe avonturen.
Maar zo’n kilometerstand roept ook een interessante vraag op:
Is een riem nou echt zoveel beter dan een ketting?
Mijn fiets heeft een Gates Carbon Drive. Geen traditionele fietsketting dus, maar een riem.
Een riem heeft een paar heel aantrekkelijke eigenschappen. Hij hoeft niet gesmeerd te worden, blijft relatief schoon en vraagt weinig onderhoud. Gates noemt juist het ontbreken van smering, de duurzaamheid en het geringe onderhoud als belangrijke voordelen van het systeem.
Dat merk je vooral onderweg.
Geen flesje kettingolie in de tas. Geen zwarte vingers. Geen ketting die na een natte dag alweer om aandacht vraagt. Zit er zand of vuil tussen, dan is schoonmaken meestal voldoende.
Dat klinkt alsof de discussie daarmee klaar is.
Toch niet.
Een ketting heeft namelijk ook duidelijke voordelen.
Riem versus ketting
| Onderdeel | Riem | Ketting |
|---|---|---|
| Onderhoud | Weinig. Niet smeren en vooral schoonhouden. | Regelmatig reinigen en smeren. |
| Slijtage controleren | Visueel controleren op beschadiging, slijtage en conditie van de tandwielen. | Slijtage is eenvoudig te meten met een kettingslijtagemeter. |
| Wanneer vervangen? | Geen vaste kilometergrens. Conditie en gebruik zijn bepalend. | Ook geen vaste kilometergrens. Vervangen zodra de gemeten slijtage dat aangeeft. |
| Levensduur | Kan zeer lang zijn, maar hangt sterk af van gebruik, belasting en afstelling. | Hangt sterk af van onderhoud, omstandigheden, belasting en type aandrijving. |
| Kosten | Riem en bijbehorende tandwielen zijn bij vervanging doorgaans een grotere uitgave. | Een losse ketting is goedkoper, maar cassette en kettingbladen kunnen door slijtage eveneens vervangen moeten worden. |
| Regen en vuil | Geen roest en geen smeermiddel dat vuil aantrekt. | Water, vuil en zand vragen meer aandacht en opnieuw smeren. |
| Geluid | Stil en soepel. | Goed onderhouden eveneens stil, maar gevoeliger voor vervuiling en gebrek aan smering. |
| Reparatie onderweg | Lastiger. Je hebt een riem van precies de juiste maat nodig. | Vrijwel overal verkrijgbaar en relatief eenvoudig te repareren of vervangen. |
| Geschikte fiets | Frame en aandrijving moeten geschikt zijn voor een riem. | Op vrijwel ieder type fiets toepasbaar. |
| Op fietsvakantie | Vooral aantrekkelijk door het geringe dagelijkse onderhoud. | Vooral aantrekkelijk door de eenvoudige verkrijgbaarheid en reparatie onderweg. |
Shimano adviseert bij een ketting niet om automatisch na een bepaald aantal kilometers te vervangen. De slijtage moet worden gemeten. Een versleten ketting kan ook de cassette en kettingbladen sneller laten slijten. Regelmatig reinigen en smeren blijft belangrijk.
Hetzelfde principe geldt eigenlijk voor een riem: één magisch aantal kilometers bestaat niet.
Niet iedere 35.000 kilometer is hetzelfde
Dat vind ik bij mijn eigen kilometerstand een belangrijke kanttekening.
Je zou na dit verhaal gemakkelijk kunnen concluderen:
“Mooi, een riem gaat dus ongeveer 35.000 kilometer mee.”
Zo simpel ligt het niet.
Hoe je fietst, maakt behoorlijk verschil.
Wie veel MTB-achtig rijdt, vaak hard aanzet, door modder en zand ploegt of met veel kracht en een lage trapfrequentie fietst, belast zijn aandrijving anders dan iemand die lange afstanden rijdt met een rustige en gelijkmatige tred.
Ook Shimano wijst erop dat terrein, vuil, vocht, klimwerk en de kracht van de fietser invloed hebben op slijtage van de aandrijving.
Dat maakt vergelijking van kilometerstanden lastig.
Tienduizend kilometer ruig terrein is iets anders dan tienduizend kilometer langeafstandsfietsen over voornamelijk wegen en goede fietspaden.
Mijn manier van fietsen zit vooral in die laatste categorie. Ik probeer behoorlijk gelijkmatig te trappen en hoef niet bij ieder verkeerslicht te bewijzen dat ik als eerste weg kan zijn.
Dat helpt.
En dan heb ik nog een voordeel: Neodrives
Er speelt bij mijn fiets nog iets mee.
Mijn elektrische ondersteuning komt de laatste 3. 800 km van een Neodrives-achterwielmotor.
Dat is voor de slijtage van de aandrijving een belangrijk verschil met een middenmotor.
Bij een middenmotor wordt niet alleen de kracht van de fietser via ketting of riem naar het achterwiel gestuurd. Ook de kracht van de motor loopt via diezelfde aandrijving.
Bij mijn Neodrives zit de motor in het achterwiel. De motor brengt zijn kracht rechtstreeks daar over. De extra motorkracht hoeft dus niet via mijn riem en tandwielen te worden getransporteerd.
Neodrives noemt het verminderen van de slijtage aan ketting en schakelsysteem expliciet als voordeel van deze constructie.
Voor mijn riem betekent dat in de praktijk dat hij vooral mijn eigen trapkracht hoeft te verwerken.
Dat maakt mijn bijna 35.000 kilometer ineens een stuk beter te verklaren.
Niet alleen de riem speelt een rol.
Het is de combinatie van riem, fiets, motorpositie, rijstijl, terrein, afstelling en onderhoud.
Is een riem onderhoudsvrij?
Nee.
Onderhoudsarm is een betere omschrijving.
Een Gates-riem hoeft niet gesmeerd te worden. Wel moet hij goed gemonteerd, uitgelijnd en op de juiste spanning staan. Gates wijst daar in zijn eigen documentatie nadrukkelijk op.
Ook de tandwielen slijten uiteindelijk.
Daarom kijk je niet alleen naar de riem, maar naar het hele aandrijfsysteem.
En dat is precies wat nu bij mijn Santos gebeurt: na bijna 35.000 kilometer worden riem én tandwielen vernieuwd.
Niet omdat een teller heeft bepaald dat het na 35.000 kilometer moet.
Wel omdat dit een mooi moment is om de aandrijving voor de volgende reizen weer helemaal op orde te brengen.
Maar wat als er onderweg iets gebeurt?
Daar heeft de ketting absoluut een voordeel.
Een ketting is bijna overal ter wereld verkrijgbaar. Een gebroken schakel is vaak te repareren en een nieuwe ketting vinden is meestal geen groot probleem.
Met een riem ligt dat anders.
Je hebt de juiste lengte en uitvoering nodig. Een willekeurige fietsenmaker ergens onderweg heeft die waarschijnlijk niet op voorraad.
Voor een lange reis naar afgelegen gebieden zou ik daarom serieus overwegen een reserveriem mee te nemen. Hij weegt weinig en neemt nauwelijks ruimte in.
Je hoopt hem nooit nodig te hebben.
Maar dat geldt voor meer spullen die meegaan op fietsvakantie.
En de kosten?
Een riemaandrijving is bij aanschaf en vervanging duurder dan alleen een ketting.
Maar alleen naar de aanschafprijs kijken vind ik te gemakkelijk.
Een ketting is een slijtageonderdeel. Naarmate hij slijt, kunnen ook cassette en kettingbladen slijten. Daarom adviseert Shimano de kettingslijtage regelmatig te controleren en tijdig te vervangen.
Bij een riem liggen de vervangingskosten hoger, maar daar staat een lange gebruiksduur en weinig dagelijks onderhoud tegenover.
Wat uiteindelijk goedkoper is, hangt daarom sterk af van het aantal kilometers, de omstandigheden en het soort fiets.
En misschien nog wel belangrijker: hoeveel waarde hecht je zelf aan gemak?
Voor mij zit daar het echte verschil
Ik denk dat dat na bijna 35.000 kilometer mijn antwoord is.
Een riem maakt mijn fiets niet sneller.
Ik klim er geen berg gemakkelijker door op.
En een gewone fietsketting is absoluut geen slechte oplossing. Integendeel. Hij is betaalbaar, overal verkrijgbaar en eenvoudig te vervangen.
Maar op een vakantiefiets wil ik vooral één ding:
fietsen.
’s Morgens mijn spullen inpakken, tassen aan de fiets en onderweg zijn.
Of dat nu over strak asfalt gaat, langs een rivier, over een onverhard pad of door een regenbui.
Ik wil niet steeds nadenken over mijn aandrijving.
En daarin past een riem ontzettend goed bij mijn manier van fietsen.
Fietstip: riem of ketting?
Kies niet automatisch voor een riem omdat iemand zegt dat die “veel langer meegaat”.
Kijk eerst naar het soort fiets en vooral naar wat je ermee gaat doen.
Rijd je lange afstanden, wil je weinig onderhoud en gebruik je een geschikte naafversnelling of versnellingsbak? Dan is een riem absoluut het overwegen waard.
Wil je lage aanschafkosten, maximale keuze in versnellingen en onderweg overal onderdelen kunnen vinden? Dan blijft een ketting een uitstekende oplossing.
En rijd je elektrisch? Kijk dan ook naar de plaats van de motor. Een middenmotor belast de aandrijving anders dan een achterwielmotor.
De vraag is dus eigenlijk niet:
“Wat is beter, een riem of een ketting?”
De betere vraag is:
“Welke aandrijving past het beste bij mijn fiets en de manier waarop ik fiets?”
Na bijna 35.000 kilometer weet ik mijn antwoord inmiddels wel.
Mijn Santos kreeg een nieuwe riem en nieuwe tandwielen.
En dan kan het belangrijkste weer beginnen:
kilometers maken.
Nieuwe riem. Nieuwe tandwielen. Nieuwe avonturen.
Ben jij al geabonneerd op onze nieuwsbrief?
Geef een reactie