Het slotstuk van De Grote Zuidwaartse Boog: van Jura naar Rijn
Update juni 2026 – zo liep het echt
Deze pagina begon als routeverkenning voor een mogelijke terugreis van Basel naar Zwolle over de Rijnfietsroute EV15. Tijdens De Grote Zuidwaartse Boog pakte het anders uit. Ik reed vanaf de Jura naar Basel en volgde daarna de Rijn noordwaarts via Kembs, Straatsburg, Lauterbourg, Durlach, Speyer en Worms tot Trebur. Daar eindigde mijn fietsreis. Geen volledige terugreis naar huis dus, maar wel een prachtig noordwaarts slot langs de Rijn.
Deze terugreis maakt deel uit van De Grote Zuidwaartse Boog: mijn fietsreis van huis naar het zuiden en langs de Rijn, ook weer een stukje terug naar huis.
Er ligt namelijk een route die bijna te logisch voelt om te negeren: de Rijnfietsroute EV15. Vanaf Basel loopt die noordwaarts langs de Rijn, via Duitsland richting Nederland. Geen wilde omweg, maar een natuurlijke lijn. Na bergpassen, Italiaanse vlaktes en Zwitserse rivierdalen is dat een prachtig slot van de reis.
Wat me aanspreekt, is de eenvoud van het idee. Niet weer een nieuw groot plan bedenken, maar gewoon de rivier volgen. Kilometer voor kilometer noordwaarts. Door wijnstreken, langs historische steden, door industriële gebieden, en uiteindelijk terug naar het vlakke land.
In ’t kort
- De Rijnfietsroute EV15 bleek voor mij een logische noordwaartse lijn vanaf Basel.
- Ik gebruikte het zuidelijke deel als slottraject van De Grote Zuidwaartse Boog.
- Wie verder wil, kan de route langs de Rijn doortrekken richting Nederland. De route volgt de Rijn noordwaarts en is onderdeel van het EuroVelo-netwerk.
- De volledige route loopt van de Alpen naar de Noordzee en is officieel opgedeeld in duidelijke trajecten.
- Voor een terugreisplan zijn vooral de delen vanaf Basel interessant. EuroVelo biedt hiervoor een interactieve kaart, een routeplanner en GPX-downloads.
De charme van deze route zit voor mij in de logica. Na het bochtenwerk van De Grote Zuidwaartse Boog zou de terugweg juist rechtlijniger mogen zijn. Minder zoeken, meer volgen. De rivier als gids.
Hoe gebruik je deze pagina?
Deze pagina is deels reisverslag en deels routeverkenning. Ik reed in juni 2026 het zuidelijke deel van de Rijnfietsroute EV15 vanaf Basel noordwaarts, als slotstuk van De Grote Zuidwaartse Boog. Daarnaast laat ik zien hoe je deze lijn verder kunt doortrekken richting Nederland en eventueel via de IJssel naar Zwolle.
Waarom juist deze route naar huis?
Na een lange reis ontstaat vaak een vreemd moment. Je bent nog onderweg, maar je voelt al iets van thuiskomen. Juist dan kan een rivierroute mooi werken.
De Rijn geeft richting, ritme en overzicht. Je hoeft niet iedere dag opnieuw een grote routekeuze te maken. De rivier loopt noordwaarts. Jij fietst mee.
Tegelijk is het geen saaie lijn. De route verandert voortdurend van karakter. Eerst de Elzas, met kanaalpaden, dorpen en stille natuur. Daarna de Duitse Rijn, met wijngebieden, historische steden en het indrukwekkende Midden-Rijndal. Verder noordelijk worden de steden groter en het landschap vlakker. En uiteindelijk komt Nederland in beeld.
Voor mij zit de mooiste wending daarna: niet doorfietsen naar de Noordzee, maar afbuigen naar de IJssel. Van wereldrivier naar thuisrivier. Van Basel naar Zwolle.
Linkeroever of rechteroever?
Bij een rivier spreek je van links en rechts alsof je met de stroomrichting meekijkt. De Rijn stroomt hier richting het noorden. Vanaf Basel betekent dat:
de Franse kant is de linkeroever
de Duitse kant is de rechteroever
Dit heb ik gereden
Voor het eerste deel koos ik de Franse linkeroever. De route door de Elzas is rustig, sfeervol en fietst prettig. Het traject van Huningue bij Basel naar Lauterbourg is ongeveer 180 kilometer lang en loopt grotendeels langs het Canal du Rhône au Rhin en deels langs de Rijn zelf.
De Duitse kant heeft ook voordelen. Die blijft op sommige stukken dichter bij de Rijn zelf en kan praktischer zijn als je strak wilt doorfietsen. Maar voor fietsbeleving, dorpen, rust en het gevoel van een mooie terugreis spreekt de Franse kant mij meer aan.
Mijn keuze voor dit deel: Basel – Strasbourg – Lauterbourg via de Franse EV15 door de Elzas.
De route in grote lijnen
- Basel – Strasbourg – Lauterbourg
Dit was het zachte begin van de noordwaartse route. Niet meteen vol de grote Duitse Rijn op, maar eerst door de Elzas.
De route loopt vanaf Huningue, vlak bij Basel, noordwaarts via onder meer Neuf-Brisach en Strasbourg naar Lauterbourg. Onderweg fiets je langs kanaalwater, bosranden, natuurgebieden en Rijnplaatsen. Denk aan plekken als de Petite Camargue Alsacienne, het Hardt-bos, Ottmarsheim, Fessenheim en Neuf-Brisach.
Voor mij is dit het deel van de terugreis waar de route nog iets zuidelijks houdt. Niet spectaculair in hoogtemeters, maar wel sfeervol. Water, bomen, dorpen, sluizen en de Elzas op de achtergrond.
- Lauterbourg – Karlsruhe – Speyer – Worms – Mainz
Na Lauterbourg stak ik door naar Duitsland. Via Durlach, Speyer en Worms fietste ik uiteindelijk tot Trebur, waar De Grote Zuidwaartse Boog eindigde.
Karlsruhe, Speyer, Worms en Mainz zijn geen kleine namen. Dit is een stuk met kathedralen, wijngebieden en Rijnvlakten.
Dit deel lijkt me vooral geschikt om prettig kilometers te maken, zonder dat het alleen maar transport wordt.
Vervolgroute naar Nederland
- Mainz – Bingen – Koblenz
Dit is waarschijnlijk het mooiste Rijnstuk van de hele terugreis.
Vanaf Bingen begint het landschap dramatischer te worden. De rivier snijdt zich door het Midden-Rijndal. Wijngaarden, kastelen, bochten, veerponten, oude stadjes en de Loreley maken dit tot het klassieke beeld van de Rijn.
Het Boven-Midden-Rijndal tussen Bingen en Koblenz staat sinds 2002 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Hier moet ik vermoedelijk niet te snel willen fietsen. Dit is geen verbindingsstuk. Dit is een hoofdstuk.
- Koblenz – Bonn – Köln – Düsseldorf
Na Koblenz wordt de Rijn breder en stedelijker. Bonn en Köln zijn sterke ankerpunten. Er is veel geschiedenis, veel infrastructuur en waarschijnlijk ook meer drukte.
Dit deel zal minder verstild zijn dan de Elzas of het Midden-Rijndal, maar wel praktisch. Er zijn veel voorzieningen, stations en mogelijkheden om onderweg te schakelen.
Als de terugreis zwaar wordt, is dit ook een deel waar de trein altijd in de buurt voelt.
- Düsseldorf – Duisburg – Xanten – Emmerich – Arnhem/Millingen
Verder noordelijk verandert de sfeer opnieuw. De Rijn wordt vlakker, ruimer en Nederland komt dichterbij. Plaatsen als Xanten en Emmerich geven dit stuk nog genoeg karakter.
Vanaf Arnhem of Millingen ontstaat dan de belangrijkste keuze: blijf ik de officiële EV15 volgen richting de delta en de Noordzee, of buig ik af naar huis?
Voor mij is die keuze eigenlijk duidelijk. Ik buig af naar de IJssel.
- Arnhem of Millingen – Doesburg – Zutphen – Deventer – Zwolle
Dit wordt het slotakkoord.
De officiële Rijnfietsroute gaat in Nederland verder richting de delta en uiteindelijk de Noordzee. Maar voor een thuiskomst in Zwolle is de IJssel veel logischer. De LF3 Hanzeroute loopt van Millingen naar Kampen en volgt voor een groot deel de IJssel, met Hanzesteden als Doesburg, Zutphen, Deventer en Kampen.
Voor mij voelt dit als de mooiste afronding. Niet eindigen in de drukte van de Randstad, maar langzaam terug naar het oosten. Naar de rivier die bij Zwolle hoort.
Van de Rijn naar de IJssel. Van grote Europese stroom naar vertrouwd water.
Praktische links
De officiële EuroVelo-pagina van de Rijnfietsroute EV15 bevat een interactieve kaart, een etappe-overzicht, een routeplanner en GPX-downloads voor losse delen en voor de doorgaande route.
Van dag tot dag
D.m.v. het fietsdagboek
In juni 2026 reed ik vanaf de Jura naar Basel en daarna noordwaarts langs de Rijn. Hieronder staan de dagboekverhalen van dit slotdeel van De Grote Zuidwaartse Boog.
De Statistieken
| Dag BT | Naar | Km | Km tot | Fiets tijd | Zwaarte- coëfficiënt | Etappe zwaarte | Gem Km/u | Overnachting |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0 | Basel | zie Genève – Basel; Zacht stijgen, hard genieten: de Jura Route | ||||||
| 1 | Kembs | 17 | 17 | 4:27 | 53/17 3,11 | Licht | 21,1 | C. du Canal |
| 2 | Geispolsheim | 136 | 153 | 5:52 | 378/136 2,78 | Licht | 19,9 | B&B Strassburg Sud |
| 3 | Durlach | 108 | 261 | 5:41 | 369/108 3,41 | Licht | 19,4 | C. Durlach |
| 4 | Worms | 106 | 367 | 7:15 | 507/106 4,78 | Licht+ | 20,8 | |
| totaal km: gemiddelden: | 367 | 104km /dag | 23:15 7 uur /dag | Licht | 1.307 3,6 hm / km | 20,1 | C = camping H = hotel A = apparte- ment of studio B&B = Bed&Br. |
Veelgestelde vragen
Wat is de Rijnfietsroute EV15?
EV15 is de EuroVelo-route langs de Rijn. De route volgt de rivier van de Alpen naar de Noordzee en maakt deel uit van het Europese EuroVelo-netwerk.
Is EV15 geschikt als terugreis vanaf Basel?
Ja, juist vanaf Basel begint een logisch noordwaarts traject langs de Rijn richting Duitsland en Nederland. Op de officiële routekaart zijn de vervolgdelen vanaf Basel duidelijk uitgewerkt.
Zijn er GPX-bestanden beschikbaar van de EV15?
Ja. EuroVelo biedt GPX-downloads via de routeplanner en ook per traject of etappe.
Moet je de EV15 helemaal uitfietsen?
Nee. Juist de kracht van deze route is dat je onderweg kunt kiezen. Je kunt de hele lijn volgen, maar ook eerder afbuigen of ergens de trein nemen.
Waarom past deze route goed bij De Grote Zuidwaartse Boog?
Omdat de EV15 een natuurlijk tegengewicht vormt. Eerst de grote boog naar het zuiden, daarna een heldere lijn terug naar het noorden. Dat geeft rust, samenhang en een mooi slot aan het geheel.
Verwante pagina’s
- De Grote Zuidwaartse Boog
- Genève–Basel via Jura Route 7
- Milaan–Brig–Genève
- München–Salzburg–Alpen-Adria
GPX en routebestanden
Voor het Franse deel is de GPX beschikbaar via France Vélo Tourisme. Zoek naar:
EuroVelo 15 – The Rhine Cycle Route in Alsace
Bâle / Basel – Lauterbourg
Daar is de route als GPX te downloaden. De route is ook per etappe beschikbaar, bijvoorbeeld Strasbourg – Lauterbourg.
Voor het Duitse deel biedt EuroVelo GPX-downloads per hoofdtraject. Interessant zijn vooral:
Basel – Karlsruhe
Karlsruhe – Bingen
Bingen – Cologne
Cologne – Arnhem
Voor het Nederlandse slot is de LF3 Hanzeroute een logische route om apart in de planner op te nemen.
Praktische links
Officiële EuroVelo 15-pagina
EuroVelo 15 Frankrijk / Elzas
France Vélo Tourisme: EuroVelo 15 – The Rhine Cycle Route in Alsace
EuroVelo 15 Duitsland
EuroVelo 15: Bingen – Cologne
EuroVelo 15: Cologne – Arnhem
LF3 Hanzeroute via Nederland Fietsland