De meeste Europafietsers fietsen er naar toe en maken gebruik van de route van deze gelijknamige stichting. Omdat ik vanuit Hamburg via de Elbe en Moldau Praag hoop te bereiken, is deze route erg bruikbaar. Alternatieve terugkeer routes zijn bijvoorbeeld: vanaf Plzen naar Regensburg en via de Limes-route of via Ring 2 en de R1. Doch de snelste is deze ‘Europafietsers-route.’ Er zit aan het eind, langs de Lippe, voor mij een doublure in. Maar ook deze is tegengesteld gereden en dan zie je vaak weer heel andere dingen.
De route indeling van Terugfietsen vanuit Praag
Als ik de indeling volg, dan bestaat de route tot Millingen uit 5 etappes. De eerste gaat vanuit Praag naar de Duitse grens. Het is een landelijke, rustige route, o.a. langs Plzen en Cheb. De tweede gaat naar Hildburghausen, over het Fichtelgebergte en langs de Main.. Etappe 3 gaat langs de Werra naar Hann. Münden. Via de Diemel en de Weser gaat etappe 4 naar Paderborn. De laatste etappe naar Millingen, via de Lippe en de Rijn. Tot slot om in Zwolle te komen, gaat deel 6 via Arnhem naar Zwolle over de Hanzeroute.
Als Praag, met zijn indrukwekkende bouwwerken, zoals de Karelbrug, zijn uitgestrektste pleinen, zoals het Wenceslasplein, de gotische St.Vituskathedraal, de vele middeleeuwse straatjes, etc. achter je ligt begint een mooie tocht langs de Moldau in zuidelijke richting. Bij Zadni Treban kan de burcht Karlstejn worden bezocht. Na Lochovice volgt een klim naar Horovice. Stille weggetjes door boerenland volgen tot aan Plzen. Langs de bierbrouwerij van Pilsner Urquell kom je deze stad in. Langs het riviertje Mze de stad uit naar Radcice. Het landschap is vanaf Konstantinovy Lazne geaccidenteerd. Rond Marianske Lazne, Vysoka, Lipova en Cheb moet geklommen worden. Na het oude centrum van Cheb volgt de route de Wallenstein-Radwanderweg, langs de Ohre de grens over.
Duitsland in
Na de grens gaat de route door het Fichtelgebergte, volgt het dal van de Kösseine en Röslau. Na Rodenzenreuth komen de hoogtemeters. Tot aan Bischofsgrün klimmen en dalen om tot 800 meter te stijgen. Dan volgt een lange afdaling naar Bad Berneck. Tot aan Ludwigschorgast een bergje tot 400 meter de Mainradweg volgend. In het Maindal blijven de klimmetjes beperkt. Lichtenfels aan de Main en Coburg zijn een mooi steden. Over ligt golvende heuvels bereik je Hildburghausen, een voormalige hertogenstad van Saksen.
Werretal-Weser- en Alme-Radweg
Over autoluwe wegen, fiets- en bospaden volgt de route de Werratal-Radweg door een mooi dal. Vanuit Beieren, door Thüringen naar Hessen. Landschappelijk afwisselend, soms velden en weilanden, soms langs steile rotsenwanden. Noemenswaardig zijn ook de vele stadjes met hun vakwerkhuizen. Licht glooiend en sfeervol is dit gedeelte tot Hann. Münden. Hier komen de Fulda en de Werra samen en gaan verder als de Weser. Verder dus over de Weser-Radweg naar Hemeln en verder. In Wahmbeck steek je de Weser over en naar Bad Karlshafen, bekend als de witte barokstad. De Diemel stroomt hier uit in Weser. Deze Diemelradweg volgend naar Helmarshausen en bij Wülmersen eerst stijgend, dan dalen naar Deisel. Tot aan Trendelburg zijn er wat heuvels. Een stuk verder bij Scherfede over de Diemel, prachtige stad als Warburg achterlatend. Nu richting Hardehausen en Blankenrode dalend en klimmend een verbinding makend naar de Altenau-Radweg. Deze loopt tot Kirchborchen, verder naar Paderborn over de Alme-Radweg.
Paderborn
Van Römer-Lippe-Route naar de Rhein
Na het centrum van Paderborn loopt de route langs de kortste rivier van Duitsland. Deze rivier is de Pader en meet slechts 4 km. Vervolgens gaat de route naar Schloss Neuhaus. De Römer-Lippe-Route wordt nu de leidraad tot Wesel. Daar moet de Rheinradweg gevolgd worden. Na Emmerich am Rhein, de route die via de Rheinpromenade loopt, komen we bij Spijk de grens over. Na Tolkamer en Millingen moet hie de LF3 Hanzeroute worden gevolgd verder Nederland in.
Rijnpromenade bij Emmerich
Hoogtepunten
Onderstaande enige bezienswaardigheden onderweg. Niet volledig, maar slechts om je indruk te geven opgenomen.
Praag:over deze stad is veel aan informatie te vinden
Karlstejn met de burcht: een 14e-eeuws gotisch kasteel. Het werd gebouwd in 1348. Dit gebeurde in opdracht van Karel IV, koning van Bohemen en keizer van het Heilige Roomse Rijk. Het was bedoeld als bewaarplaats voor de kroonjuwelen, heilige relikwieën en de rijksschatkist
Rokycany: centrum is beschermd monument
Plzen: handels- en cultuurstad, bekend van Skoda en Pilsner Urquell. De eerste melding van een brouwerij dateert van het jaar 1307. De eerste Latijnse school dateert van 1328. De belangrijkste bezienswaardigheid in Pilsen is de Sint-Bartolomeüskathedraal. Deze aan Bartolomeüs gewijde kathedraal in gotische stijl staat aan het centrale plein in de stad. Naast een grote kerk heeft Pilsen ook een synagoge. De Grote Synagoge (Velká Synagoga) is na die van Boedapest de grootste van Europa, en de op twee na grootste ter wereld
Marianske Lazne: sinds het begin van de negentiende eeuw een bekend kuuroord. In het dal ontspringen 40 bronnen en in de omgeving 100. Goethe, Wagner en Chopin waren eens gasten
Fichtelberg: gemeente in Beieren en bekend om de zilvermijn Gleissingerfels
Bad Berneck: beroemd stadje en kuuroord aan rand van het Fichtelgebergte; typisch Frankisch stadbeeld
Coburg: is een kreisfreie Stadt in de Duitse deelstaat Beieren. Vroegere residentiestad, veel kunstschatten en monumenten; Schlossplatz, Spitaltor en Marktplatz
Hildburghausen: in Thuringen gelegen stad en de vroegere hoofdstad van het Vorstendom Saksen-Hildburghausen. Imposant is het raadhuis uit de Renaissance
Bad Salzungen bezit een mooi gradierwerk (een installatie ten behoeve van de zoutwinning). In de kuurstad ligt de Bergsee met promenade
Merkers-Kieselbach: hier ligt een 700 meter diepe zoutmijn waarin een ondergronds museum
Eisennach: De stad is bekend als geboorteplaats van Johann Sebastian Bach. Het is ook de woonplaats van Maarten Luther en een vestigingsplaats van de auto-industrie. De Wartburg is de beroemdste bezienswaardigheid van Eisenach. Het kasteel kreeg in de 19de eeuw onder groothertog Karel Alexander zijn huidige gedaante en staat sinds 1999 op de Werelderfgoedlijst
Creuzburg: een oude plaats waar Bonifacius in 724 een kruis op de Burgberg opgericht zou hebben
Eschwege: niet ver het geografisch middelpunt van Duitsland; mooi stadje met vakwerkhuizen. In de toren van het vroegere landgravenslot blaast ‘der Dietermann’ elk uur op zijn hoorn
Hann. Münden: gelegen op de plaats waar de Werra en de Fulda samenvloeien en de Wezer vormen. De toevoeging Hann. in de naam van het stadje verwijst naar het keurvorstendom resp. koninkrijk Hannover. Münden behoorde in de 19e eeuw tot het koninkrijk Hannover. De toevoeging was noodzakelijk om verwarring te voorkomen met het Westfaalse Minden, dat stroomafwaarts aan de Wezer ligt. Sinds 1971 is de naam officieel Hann. Münden, waarbij Hann. niet alleen afgekort wordt geschreven, maar ook zo uitgesproken. De historische binnenstad van Hann. Münden is bijzonder rijk aan vakwerkhuizen en gebouwen in de stijl van de Wezerrenaissance, waaronder het raadhuis
Bad Karlshafen: witte barokstad; historisch raadhuis
Warburg: werd rond 1010 voor het eerst vermeld. In de middeleeuwen maakte de stad deel uit van de Westfaalse Hanze. Sinds 2012 draagt de stad de officiële naamtoevoeging Hanzestad. Het stadsbeeld wordt door de vele historische bouwwerken (waaronder verschillende vakwerkhuizen) en zijn ligging op een bergheuvel bepaald. Omdat de stadsmuren en -torens nog grotendeels intact zijn, wordt Warburg wel het Rothenburg van Westfalen genoemd
Paderborn: door het parkachtige noordwestelijke gedeelte van de binnenstad stromen de verschillende bronriviertjes van de Pader. Deze “kortste rivier van Duitsland” heeft ca. 200 bronnen in de stad, die hieraan haar naam ook dankt (born = bron). De Pader mondt slechts 4 kilometer noordwestelijker uit in de Lippe. Dit gebeurt in het stadsdeel Schloss Neuhaus, waar zich het kasteel bevindt van waaruit het prinsbisdom Paderborn eeuwenlang bestuurd is. De dom van Paderborn (11de-13e eeuw) is een hallenkerk. Het heeft een opvallende toren. Er is een rijk gebeeldhouwd portaal, de Paradiespforte, en een grote crypte. In de aangrenzende kloosterhof bevindt zich de grafkapel van de graven van Westfalen. Achter de dom bevindt zich de herbouwde keizerpalts. Tussen beide gebouwen staat de Bartolomäuskapel (ca. 1017), de oudste hallenkerk ten noorden van de Alpen.
Als de drukte van Praag achter mij is, de fietspaden weer zijn verruild voor gewone wegen, waar weer iedereen op mag, dan is de terugreis echt begonnen. (Hoe de weg terug is gepland lees je hier.) De stilte, fietsend tussen de landbouw. Hier wonen boeren, nog stugger dan de gemiddelde Tsjech. En dat was in… Lees meer: ZHP17 De weg terug (Praag – Dobriv 101 km)
Het is een prachtige dag om te fietsen. Zonnig, niet warm. Bij een supermarkt, ergens na Plzen, staat een politieagent. Ook met fiets. Hij spreekt redelijk Engels. Of dit een e-bike is? Nee, een pinion gearbox. Manpower is what its moves! Hij zegt dat het eigenlijk wel nodig is hier in de heuvels. Beetje gelijk… Lees meer: ZHP18 Tempo in de Boheemse heuvels (Dobriv – Konstantinovy Lazne 72 km)
Ik wist niet goed hoe ik deze Tsjechische camping, van gister, moest beschrijven. Ik liep er gisteravond na mijn bezoek aan het dorpje, over. Dikke rookwolken, want klaarblijkelijk bbq-t elke Tsjech. Het lijkt het beste op een parkeerplaats, waar iedereen willekeurig zijn tent, camper, caravan, tussen had geplaatst. Willekeurig, want er zijn geen afgebakende plekken.… Lees meer: ZHP19 Zo’n laatste Tsjechische dag (Konstantinovy – Cheb Briza 93 km)
Ik stap lekker op de fiets en verheug me op een mooie bergtocht. Ik ga de top van deze fietstocht bereiken. Maar eerst moet ik nog een ontbijt scoren. Ik rij Duitsland in en bij het eerste plaatsje kijk ik rond, raadpleeg Google, maar er is niets. Er loopt een mevrouw met hond. Ik vraag… Lees meer: ZHP20 Fichtelgebergte (Cheb Briza – Wirsberg 90 km)
De camping in Bad Rodach is tijdelijk gesloten. Je begrijpt wel waarom. Ze doen hier in Beieren toch erg krampachtig. Vooral zoals ik de Praagse vrijheid heb meegemaakt, is het wel wennen. Het plaatsje, Bad Rodach is aantrekkelijk om te verblijven, dat maakt de hotels super duur. Ik besluit door te fietsen, het is pas… Lees meer: ZHP21 van Frankenland naar Thüringen (Wirsberg – Stressenhausen 103 km)
Het is een echt familie hotel. Sinds 1890 door deze familie gerund. Het ontbijt staat voor alle gasten klaar, op 1 ronde tafel gedekt. Vol met van alles, ook zalm. Voor ieder een ei. Als de twee andere gasten ook op tijd waren, hadden we samen ontbeten. Wahnsin roept de cheffin als ze hoort van… Lees meer: ZHP22 Door het dal van de Werra (Stressenhausen – Immelborn 86 km)
De regen heeft ook deze binnenlanden bereikt. Dat is niet erg, hoogstens vervelend. De stadjes, waar ik doorheen fiets zullen best mooi zijn, als het droog is. De regen komt loodrecht omlaag. Hier, vanaf Bad Salzungen wordt zout gewonnen, de witte bergen bij de Kali-mijnen zien er onwerkelijk uit. Ook wel troosteloos, zoals veel er… Lees meer: ZHP23 Land met witte bergen (Immelborn – Frankenrode 95 km)
Het fietspad volgt ook vandaag de rivier. De langste tijd de Werra. Tot Hann.Münden, dan 10 km tot Hemeln de Weser. Die ik morgen zal vervolgen. Op de ochtend na was het droog. In de middag kwam zelfs de zon af en toe. En toen de camping die aan de Weser en op de route… Lees meer: ZHP24 van Werra naar Weser (Frankenrode – Hemeln 109 km)
De cheffin van deze camping is ook pizzabakker. Beide gaat haar niet goed af. Ze heeft, net zoals haar 3 teckels – die vrij rond lopen te keffen – een scherpe stem. Ze heeft de arme dieren niet onder controle, die alleen maar zenuwachtiger worden van elke voorbijganger. Bij het aanmelden, snerpt ze een hele… Lees meer: ZHP25 Afwisselende klim (Hemeln – Borchen 102 km)
Na mijn verblijf in een pension, die geheel leeg was, kwam de route op bekend terrein. Maar eerst even over het vinden van de overnachting. Ik had het al eerder meegemaakt, in deze omgeving. Alle hotels e.d. zijn afgehuurd door bedrijven. Arbeiders uit andere streken verblijven er doordeweeks. Er hangt, waar ik ook kom, een… Lees meer: ZHP26 Oude bekenden (Borchen – Hamm-Uentrop 95,8 km)
Het is zondag dus worden de fietspaden bevolkt door de dagjesmensen. En geef ze eens ongelijk met dit weer! Ze pedelen langzaam langs de Lippe. Ze hebben de tijd en sommigen spreken me aan. Willen weten waar naar toe etc. En oh ja Holland, daar fietsen zij ook graag…. Ik wilde een mooie afstand neerzetten… Lees meer: ZHP27 Zondagsrijder (Hamm – Bislich 138 km)
Als om 6 uur mijn telefoonwekker gaat, ver weg in mijn hotelkamer, sta ik op. Mijn benen blijven liggen. Het is de laatste dag. Tijdens het ontbijt, smeer ik en passant een lunchpakket. Het voordeel van een hotelovernachting met ontbijt. Ik zal de laatste kilometers geleidelijk over de dag verdelen. Ik wil nog wel eens… Lees meer: ZHP28 Einde van het ‘rondje Praag’ (Bislich – Zwolle 153 km)
Epiloog Terugfietsen vanuit Praag
Plussen en minnen
Vanuit Praag terugrijden is een mooie ervaring. De routedocumentatie (zie bronverwijzing) is een goed hulpmiddel voor zowel de route als ook voor de voorzieningen onderweg. Pluspunt is ook de bewegwijzering. Doordat veel langs rivieren wordt gereden is het geen zware tocht, maar het heeft wel zware stukken. Landschappelijk is het een gevarieerd geheel. Vooral Thüringen is mooi. De wegconditie laat op sommige stukken te wensen over, maar dat is inherent aan een autoluwe buitenlandse tocht. Een goede fiets met de juiste banden, heeft daar geen moeite hiermee. Al met al een aanrader.
De statistieken
Dag ZHP
Naar
Km
Km tot
Fiets tijd
Etappe zwaarte
Hoogte profiel
Gem Km/u
Overnachting
17
Dobriv
101
1559
7:01
785/101 7,7 Gem
14,4
Penzion Hamrovka
18
Konstantinovy
72
1631
5:11
715/72 9,9 Gem +
13,9
C. Autocamp La Rocca
19
Cheb Briza
93
1724
6:35
1218/93 13,1 Zwaar
14,0
C. Camping Briza
20
Wirsberg
90
1814
6:14
1047/90 11,6 Zwaar –
14,4
Jugendtagungshaus Wirsberg
21
Stressenhausen
103
1917
6:57
610/103 5,9 Gem –
16,6
H. Gastst:atte Stricker
22
Immelborn
86
2003
5:11
484/86 5,6 Gem –
14,7
C. Campingplatz Immelborn
23
Frankenroda
95
2098
5:51
398/95 4,2 Licht +
16,1
C. Probstei zella
24
Hemeln
109
2207
6:34
415/109 3,8 Licht +
16,5
C. Wesercamping Hemeln
25
Borchen
102
2309
6:49
950/102 9,3 Gem +
14,9
H. Gast- und Pensionshaus Dopp
26
Hamm-Uentrop
96
2405
5:29
192/96 2 Licht –
17,3
C. Campingplatz Uentrop Helbach
27
Bislich
138
2543
7:42
419/138 3,0 Licht
17,9
H. Haus Pooth
28
Zwolle
153
2696
8:31
173/153 1,1 Licht –
18,0
totaal km: gemiddelden:
1.238
103 km /dag
78:05 6,5 uur /dag
Gem –
7.406 5,98 hm / km
14,75
C – camping H = hotel B&B = Bed&Br.
Totaal Zwolle-Hamburg- Praag- Zwolle
totaal km: gemiddelden:
2.696
96 km/dag
169:45 6 uur/dag
Licht +
12.012 4,46 hm / km
15,95
Statistieken deel 3 van ‘Holland – Hamburg – Praag’ en totale fietstocht
Zwaarte
Licht gemiddeld inspannend, waarbij de trajecten voor en in het Fichtelgebergte licht tot en met gemiddeld zwaar zijn. Het totale ‘rondje’ komt uit op gemakkelijk met enige inspanning.
Fotogalerij Terugfietsen vanuit Praag
Virtuele tour
Alle video’s zijn opgenomen bij de betreffende dagboekberichten. Als voorbeeld de tocht Tsjechië uit.